Jongeren positief beïnvloeden geeft veel voldoening

Brigadier Koos Antonis al twintig jaar op Stratumseind

Elke week gaan twintigduizend mensen stappen op het Eindhovense Stratumseind. Voor jongeren een ideale plek om te experimenteren met alcohol en drugs. Brigadier Koos Antonis werkt al twintig jaar in het centrum van Eindhoven en heeft het Stratumseind zien uitgroeien tot de grootste caféstraat van Nederland. Maar is ook de jeugd veranderd?

"Een paar weken geleden troffen we op het Stadhuisplein twee jonge meisjes aan, allebei nog geen zestien jaar oud. Ze hadden samen een hele fles rosé opgedronken. Dan schrik je wel even. Zeker omdat je als politieman goed beseft wat voor gevaren zulke jonge meisjes in de stad lopen", vertelt Antonis. Voor de brigadier, tevens projectleider van het horecadetachement van de Eindhovense politie, een verhaal uit duizenden. "Bij jongeren, zeker als ze nog onder de zestien zijn, probeer je daar als politieman goed mee om te gaan. Ik heb de meisjes gevraagd of hun ouders wel wisten wat ze aan het doen waren. Nee, die wisten van niks." Sinds enige tijd krijgen de ouders van jongeren die nog geen zestien zijn en in aanraking komen met de politie, een brief thuisgestuurd. Daarin staat letterlijk hoe de politiemensen de zoon of dochter aantroffen.

"Een simpele maar uiterst effectieve manier om de ouders erbij te betrekken", aldus de brigadier. "Vaak komen de ouders de volgende dag langs om de politie te bedanken. Zij zeggen dan dat zij niet op de hoogte waren van het gedrag van hun kind en zijn blij dat ze informatie krijgen." Sociale controle Het voorbeeld toont een belangrijk beroepsdilemma van de politie in de omgang met de jeugd. Hoe ver kun je en mag je als politieman gaan in de bemoeienis met de opvoeding van een kind? "Ik ben zelf ook jong geweest en wilde in die tijd ook alles uitproberen", lacht Antonis. "Maar destijds was er wel meer sociale controle. Jaren geleden ging de jeugd in het weekend vaker iets drinken bij een vereniging in de buurt. Dat wordt ook steeds minder. Steeds meer jeugd kiest op jongere leeftijd voor het Stratumseind. Dat is toch spannender." Dat ouders vaak geen idee hebben wat hun kind uitspookt, vindt Antonis geen goede zaak. " Ouders hebben de belangrijkste opvoedende taak, niet de politie. Ik maak het zelfs mee dat meisjes met weinig verhullende rokjes en naveltruitjes na een avondje stappen zich op het treinstation omkleden om dan thuis als ‘een nette dame’ goede sier te maken. De ouders hebben geen idee hoe ze in het weekend over straat gaan." Maar ook al is de jeugdcultuur veranderd, met de grote meerderheid van de stappende jongeren gaat het volgens Antonis heel goed. Met een enkeling gaat het soms mis: ze raken betrokken bij een opstootje, zijn onder invloed

van alcohol niet voor rede vatbaar en worden aangehouden door de politie. De verklaring voor dit gedrag is volgens Antonis in negen van de tien keer te herleiden naar dezelfde oorzaak: volggedrag of haantjesgedrag. "Op straat zijn sommige jongeren niet meer vatbaar voor een gesprek. Maar zodra ze hier in het bureau binnenkomen, is de toon in de meeste gevallen al ontzettend veranderd. Dan blijkt dat ze spijt hebben. Ze lieten zich meevoeren met wat de rest van de groep deed of kopiëren het gedrag van een ander. Ik confronteer ze dan met hun gedrag en probeer ze op het hart te drukken dat ze voor zichzelf moeten kiezen en hun eigen weg moeten vinden. Meestal hebben deze jongeren veel spijt, bieden ze oprecht excuses aan en zie je ze nooit meer terug. Dan heb je toch iets gewonnen."

Momentopname

Als een jongere het politiebureau verlaat, is hij uit het zicht van de politie. En dat steekt Antonis wel eens. "Het lastige aan het werk in het horecateam is dat je, nadat je een jongere hebt aangehouden en alles is uitgesproken, hem of haar uit het oog verliest. Op Stratumseind is het niet zo dat je de buurtbrigadier kunt waarschuwen zodat die een tijdje een oogje in het zeil houdt. Jongeren komen een avond en zijn daarna weer weg. Dat vind ik wel eens moeilijk. Want misschien speelt er wel veel meer in het leven van zo’n jongen of meisje. Die wil ik graag helpen. Maar de avond is veel te kort om dat allemaal uit te zoeken. Het blijft een momentopname." Antonis vraagt zich wel eens af of ouders wel moeten willen dat hun kinderen op zo’n jonge leeftijd uitgaan op het Stratumseind. "Die jongeren zijn nog zo kwetsbaar en makkelijk te beïnvloeden. Ik houd soms mijn hart vast als ik zie hoe jongeren er op zaterdagavond bij lopen. Dure merkkleding, allemaal een mobiele telefoon aan het oor. Ze lopen allemaal ver op hun leeftijd vooruit." Antonis maakt zich vooral zorgen over jongeren die, voordat ze zestien zijn, al naar het Stratumseind gaan en proberen aan alcohol te komen. "Gelukkig hebben we de laatste jaren goede afspraken gemaakt met de horecaportiers. Iemand die niet kan aantonen dat hij zestien jaar oud is, mag niet naar binnen. Valse identiteitspapieren worden direct ingenomen. Jongeren zijn namelijk ook nog eens een stuk inventiever geworden. Ik zie veel knutselwerken voorbij komen." Wie een avond met Antonis meeloopt op het Stratumseind, merkt dat hij veel jongeren kent, en zij kennen hem. "Met veel jongeren bouw je in de loop der jaren een band op. Ik kom ze drie of vier keer per maand hier tegen. Ik vind het goed om met jongeren in gesprek te zijn. Zo weet je wat er bij hen leeft en kun je jezelf ook goed inleven in hun situatie. Als het mij lukt om het gedrag van jongeren op een positieve manier te veranderen, geeft mij dat ontzettend veel voldoening", aldus de brigadier.