"Jongeren zijn juist heel goed aanspreekbaar"

Burgemeester Letty Demmers, Best

Letty Demmers is burgemeester van de gemeente Best. Praten over jeugd en maatschappij maakt de tong gemakkelijk los: "Dat jongeren tegenwoordig niet meer aanspreekbaar zouden zijn, is grote onzin. Alleen niet meer op de manier zoals onze ouders vroeger deden. De vraag is alleen: hóe doe je dat? Mijn overtuiging is dat jeugd wel degelijk beïnvloedbaar is. Als je ze kunt raken, komt er het goede uit."

De gemeente Best heeft een groep van veertig min of meer overlastgevende jongeren in beeld. Dat blijkt uit gegevens van politie, jongerenwerk en gemeente. Zeven of acht jongeren vormen de harde kern. Het merendeel loopt mee en loopt daardoor het risico verder af te glijden. Burgemeester Demmers: "Vooral die laatste groep heeft onze aandacht. De echte raddraaiers, daar kunnen wij niets mee. Die zijn voor justitie. En wij hopen dat justitie tot een duidelijke straf komt. Dan komen zij los te staan van de rest van de groep. We schieten er niets mee op als ze na een dag alweer terug op straat zijn. Zo bouw je juist mee aan hun imago binnen de groep. Onze aandacht en energie steken we liever in de grote groep meelopers. We moeten koste wat kost voorkomen dat jongeren afglijden in de criminaliteit. Zo hebben we alle ouders persoonlijk een brief gestuurd en ze uitgenodigd te praten met ons én politie over ouderschap en verantwoordelijkheid. Weet u dat uw kind bij die groep zit en wat daar gebeurt? Nou, voor sommige ouders was de brief al genoeg."

Samen
Jeugd in Beeld, zo heet het politiewerkproces waarmee Best als een van de eerste gemeenten in deze regio aan de slag ging. Het is een beproefde methode om jeugdinformatie in te winnen. Inmiddels hebben diverse collega-gemeenten deze manier van samenwerken omarmd. Jeugd wordt bijna letterlijk in beeld gebracht door wat politie, gemeente, jongerenwerk en andere partners van elkaar over jeugd weten. Vervolgens worden jeugdgroepen ingedeeld naar gedrag: van geen last, hinderlijk, overlastgevend tot aan de categorie die crimineel gedrag vertoont. Demmers: "De politie is een heel belangrijke ingang voor informatie, want zij kent de groep als groep. Praten we over een club die gezellig bij elkaar is, loopt te klieren of misschien studeert voor crimineel? Dat is de eerste stap die we hebben gemaakt. Het is frappant als je die informatie gaat checken. We hebben docenten van school gevraagd: ken je deze jongere? Tot onze grote verbazing bleken zij feilloos die kinderen eruit te halen die ook bij ons en politie in beeld zijn. De school kent ze dus wel, maar vaak niet als groep."

Regisseur
Het is van groot belang dat partijen tot een gezamenlijke aanpak komen. De afspraak dat de gemeente leading is in de zorg voor jeugd, spreekt de burgemeester aan. Naar de politie heeft ze een gezagsrelatie, andere partijen kan ze niets opleggen. Demmers gelooft ook vooral in het maken van verbindingen: "De maatschappij verandert continu en dus ook ieders rol. In die beweging zie ik de burgemeester als een verleider. Die is namelijk als geen ander in staat om partijen om tafel te krijgen. De gemeente heeft de lijntjes naar politie, justitie, reclassering en jeugdwerk. Zij is de spin in het web, de regisseur die verbinding kan maken. Ik kan in mijn functie als burgemeester alle partijen ten minste één keer bij elkaar brengen. Als ik opbel, zegt niemand nee. Dat noem ik ‘natuurlijk gezag’ dat elke burgemeester heeft. Het werkt echt. De gemeente is in die optiek de podiumbouwer. De burgemeester is de persoon die de spelers ten tonele brengt. Stimuleren van dialoog en aan draagvlak werken, daar geloof ik heel sterk in."

Maatschappelijk bewustzijn
Schoolgaande jeugd in Best hoeft niet ver te fietsen. Ruim negentig procent gaat binnen de gemeentegrens naar school. Burgemeester Demmers is zich bewust van deze luxe positie. "Onderwijs is toch een beetje een gesloten bolwerk, maar ik roep iedere gemeente op aansluiting te zoeken. Docenten hebben er belang bij dat leerlingen goed in hun vel zitten. Als gemeente moet je daar ook in willen investeren. Op het Heerbeek College bijvoorbeeld. In plaats van de traditionele spreekbeurt gaf de vakgroep Nederlands haar leerlingen opdracht zelf thema’s te kiezen. De vorm was vrij, maar het moest wel uitmonden in een presentatie. Ik mocht deze avond samen met de burgemeester van Oirschot (huisvesting Kempenhorst, red.) openen. Hoe ze dat doen is hartstikke goed. Hoofdpijnthema’s als prostitutie, huiselijk geweld, drugs, loverboys, alcohol. Ze praten erover op hún manier. Wij noemen dat maatschappelijk bewustzijn, maar zij pakken het gewoon op. Ik hoor van school: als we input krijgen, dan doen we er iets mee."

Goede muziek
Jeugd is beïnvloedbaar, vindt Demmers, maar je moet de juiste snaar raken. "Het gaat om vertrouwen en volgens mij win je dat door een rechtstreekse benadering. De jeugdwerkers van jongerencentrum Todo weten dat maar al te goed. Zij maken programma’s die aansluiten bij een specifieke cultuur. Kies je de goede muziek, dan komen ze. Wat dat betreft moet je jongeren niet meer aanspreken zoals onze ouders dat deden. Dat werkt niet meer. Creëer een veilige omgeving en praat met ze. Als we dat als gemeente, politie en jongerenwerk samen oppakken, hebben we podia genoeg om écht met jongeren in contact te komen."