RSS
Lees voor
Kruip eens in de huid van een ander
Wat is de beste manier om erachter te komen hoe het is om politieagent te zijn? Door het zelf te ervaren. Daarom organiseerde DIT-magazine een uitwisselstage tussen politiemensen en burgers. Voor beide partijen is het interessant om eens een kijkje te kunnen nemen in andermans keuken.
Buurtbrigadier Henny Gehem van de politieafdeling Helmond Centrum trok samen met het Helmondse gemeenteraadslid Sytze Ferwerda (D66) de wijk in.
Prachtvak
Raadslid Sytze Ferwerda heeft een duidelijk beeld van het vak van buurtbrigadier: "Het lijkt me een prachtvak. Vooral als je praktisch ingesteld bent en niet van papierwerk houdt. Je bent in je wijk op straat aan het werk." Henny Gehem vertelt dat veel wijkproblemen door een gebrek aan communicatie worden veroorzaakt: "Wie kent nog de familie die drie deuren van je vandaan woont? Bewoners zouden elkaar zelf moeten aanspreken op hun gedrag en niet meteen de politie erbij halen."
Het veld in
Per dienstfiets werd het raadslid door de buurtbrigadier meegenomen naar de Helmondse binnenstad, Gehems werkgebied. Wat het raadslid opvalt tijdens de ronde is dat de buurtbrigadier overal op straat wordt herkend. Een groet links, een praatje rechts. Ferwerda: "Goed dat het zo gaat: iemand rechtstreeks aanspreken, geen omfloerste taal."
Maakbare samenleving
Ferwerda leert tijdens de fietstocht met de buurtbrigadier de wijkproblematieken nog beter kennen: "De politiek spreekt over 'gezinnen in een achterstandsituatie'. Henny Gehem zit werkelijk aan tafel met de gescheiden moeder en de zoon die aan de drugs is. Of met een gezin waarin schulden de sfeer van alledag bepalen en huisuitzetting dreigt." Volgens Gehem is het voor de politiek belangrijk te beseffen dat beleid uitvoerbaar moet zijn. "Daarin zouden we als gemeenteraad meer zaken kunnen afstemmen met de politie."
Overeenkomsten
Buurtbrigadier Gehem zou niet willen ruilen met het raadslid: "Het werk bij de politie is afwisselend en lijkt soms wel een doorlopende filmvoorstelling. Uiteindelijk hoop ik toch een steentje bij te dragen aan een betere samenleving." Ook voor het raadslid is dit de belangrijkste motivatie om zijn werk te doen: "We zijn er allebei voor het verbeteren van het welzijn van de stad en haar bewoners, maar allebei vanuit een heel andere invalshoek. In de raad gaat het vooral om het formuleren en vastleggen van beleid, dat daarna zijn uitwerking moet krijgen in de praktijk. Maar dat doet een raadslid niet zelf. Daarvoor gaan weer anderen aan de slag, zoals een buurtbrigadier."
Ogen en oren
Het is voor het raadslid steeds duidelijker hoe belangrijk de buurtbrigadier is als informant voor de politiek. Ferwerda: "Een buurtbrigadier is als geen ander de ogen en oren in een wijk. Zonder twijfel staat de buurtbrigadier het dichtst bij de burger. Ik kom pas in contact met de burger als die mij echt nodig heeft", vertelt Ferwerda. "Dat heeft natuurlijk te maken met het feit dat een raadslid het algemeen belang dient, voor de gehele stad beschikbaar is en voor de hele stad afwegingen maakt. De contacten die een buurtbrigadier heeft zijn zeer persoonlijk. Ik heb wel die ervaringen van jou als buurtbrigadier nodig om adequaat beleid te kunnen maken."
Koesteren
Ferwerda hoopt dat de buurtbrigadier vooral bezig blijft met het werk in de wijk: "Ik zou als politiebedrijf het buurtbrigadierschap zeer koesteren, omdat het de ogen en oren zijn van je organisatie." Zijn conclusie: "Ik heb een zeer leerzame ochtend gehad waarin ik aan de hand van een zeer betrokken buurtbrigadier de binnenstad met andere ogen heb gezien. Iemand zoals Henny kent z'n pappenheimers en ik heb daardoor beter kunnen zien wat er leeft in de binnenstad."
Sandra Aendekerk is bedrijfsleidster van de Björn Borg Store in winkelcentrum Heuvelgalerie in Eindhoven. Zij liep samen met brigadier Jim de Koning mee met het zakkenrollersproject van de politie.
Zakkenrolproject
Brigadier De Koning legt aan winkelier Aendekerk uit waar politiemensen op letten: "We hebben speciale aandacht voor mensen die met een plastic zak van een niet-Eindhovense winkel rondlopen. Dit is verdacht en kan mogelijk een geprepareerde tas zijn. Ook lieden die geen aandacht hebben voor koopwaar, maar voor handtassen en buggies, verdienen een 'staartje'. Een vakterm voor volgen." Inmiddels horen beide gesprekspartners over de portofoon dat een andere surveillance-eenheid van de politie ziet dat een fiets wordt weggehaald. Via de porto leiden agenten in burger de bikers van het BikeTeam naar de fietsendief, waarna ze hem kunnen aanhouden. "Dat is wel een leuk en spannend aspect van het politiewerk", vindt Aendekerk.
Goede samenwerking
Aendekerk werkt sinds 2006 in de Björn Borg Store. Al na twee weken kreeg ze te maken met een brutale winkeldiefstal. Voor Aendekerk is het dus vanzelfsprekend dat het werken in een winkel niet ophoudt met het verkopen van een trui of broek. Ze baalt van elk losgemaakt label dat ze vindt. "Ik zie er daarom zelf op toe dat in alle gedeelten van mijn winkel personeel aanwezig is, vooral bij de paskamers. Ik leid zelf het personeel op. Commerciële vaardigheden zijn belangrijk, maar zeker ook alertheid om winkeldieven te signaleren."
Hectiek
Voor De Koning is het werken in een winkel ook wennen. Steeds zijn er rond de veertig klanten in de winkel, die slechts 125 m2 groot is. "Dan valt op dat een persoonlijke behandeling bij drukte moeilijk is", zegt de brigadier. "Ik snap dat het dan lastig is om al onze politietips, adviezen en instructies op te volgen." De verplaatsing van de paskamers zo'n jaar geleden was volgens De Koning een goede zet: "Nu is er zicht op wie er in en uit gaan. De brigadier is ook erg te spreken over het feit dat Aendekerk haar eigen winkelpersoneel controleert: "Gebleken is dat dertig procent van de winkeldiefstallen door eigen personeel gebeurt", vertelt de politieman.
Ruilen?
De Koning zou niet in een winkel willen werken: "Ik zou de afwisseling en de uitdagingen missen die ik bij de politie heb." Ook Aendekerk ziet een banenruil niet zitten: "Ik zoek het niet meer in een beroep waarin je risico's loopt. Ik werkte voorheen in de zorg, maar kreeg er genoeg van toen ik enkele keren door agressieve epileptische patiënten werd aangevallen." Het meelopen met het zakkenrollersteam heeft Aendekerk als enerverend ervaren: "Ik vind het altijd leuk en waardevol om in de keuken van een ander te kijken." Na zijn stage in de winkel concludeert De Koning dat het daar goed gaat: "Misschien dat het aantal aangiften winkeldiefstal nog sterker zou dalen als alle winkels in de Eindhovense binnenstad zich zo zouden organiseren als Sandra's shop", aldus de brigadier.
Jan Bartelings is beroepsfotograaf. Wil van Gastel werkt als rechercheur bij de Forensisch Technische Ondersteuning (FTO), ook wel de technische recherche genoemd. De technisch rechercheur die in zijn dagelijks werk een plaats delict zo goed mogelijk op de foto zet, en een beroepsfotograaf die misschien vooral naar de creatieve kant van een onderwerp kijkt. Hoe verschillend gaan zij te werk?
Middel of doel?
"Hoewel we beiden beroepsmatig met fotografie bezig zijn, is het doel dat we nastreven verschillend", zegt rechercheur Van Gastel. "Voor Jan is de fotografie zelf en het resultaat daarvan het belangrijkst. Voor mij is de fotografie een middel om zaken vast te leggen ten behoeve van bewijsvoering. Dit verschil is al merkbaar bij de beroepsopleiding fotografie. Jan heeft een vooropleiding die sec was gericht op de fotografie, de fotovakschool. Bij mij is fotografie slechts een onderdeel van de opleiding tot technisch rechercheur."
Voor beiden geldt dat ze de zaak goed voorbereiden. "Alle facetten van het fotograferen zijn belangrijk. Maar de moeilijkheid van Wil is dat hij maar een beperkte tijd heeft om alles tot in de puntjes voor te bereiden. Als er een melding is, moet hij volgens bepaalde richtlijnen en disciplines te werk gaan. Ik doorloop als fotograaf hetzelfde proces, maar ben in de gelegenheid om eigen omstandigheden te creëren."
Klantcontact
Van Gastel: "Jan heeft vooral contact met zijn klanten, opdrachtgevers of modellen. Ik word elke werkdag geconfronteerd met inbraken, overvallen, zedendelicten, zelfdodingen of zware verkeersongelukken. Voor mij is de belangrijkste taak om 'stille getuigen' te vinden en op foto vast te leggen. De contacten met burgers bij deze onderzoeken zijn vaak emotioneel. Het is de kunst om wel informatie te krijgen van deze mensen maar niet het trauma extra aan te dikken. Als het kan probeer ik afstand van de zaak te houden, zodat je op het einde van de dag de ellende niet mee naar huis neemt."
Voor beroepsfotograaf Bartelings is het klantcontact duidelijk iets anders: "Wij doen alles in samenwerking met het model of de opdrachtgever. Dat verloopt vaak meer in een losse sfeer." Van Gastel vult aan: "Een beroepsfotograaf krijgt over het algemeen mensen voor de lens die er zin in hebben en zich voorbereiden. De mensen en onderwerpen die ik voor mijn lens krijg hebben daar nooit om gevraagd."
Leermoment
Een beroepsfotograaf kan zijn werk goed plannen en voorbereiden. Van Gastel: "Jan kan de omstandigheden naar zich toe trekken en als die niet ideaal zijn kan hij zijn werk ook nog wel overdoen. Bij de recherche hebben we de omstandigheden als feit te accepteren en is er geen herkansing. Toch gaat Van Gastel door de samenwerking met Bartelings anders naar zijn eigen foto's kijken: "Een belangrijk leermoment voor mij is om toch te proberen om van ieder plaatje weer een kunstwerkje te maken."
Door de stage beseft Bartelings des te meer dat je als technisch rechercheur vooral de feiten moet vastleggen: "Belangrijk voor onderzoek of analyse is dat de harde waarheid wordt gedocumenteerd, zonder opsmuk. Ik ben vaak bezig om de mens of het product zo voordelig mogelijk op de plaat te zetten. Grappig is dat voor ons allebei die sproet en dat litteken belangrijk zijn. Het verschil is dat de recherche die gezichtskenmerken wil zien en wij ze juist liever wegwerken."
Opdrachten
"Ik ben en blijf politieman en boeven vangen vind ik nog steeds leuk", vertelt Van Gastel. "Daarbij zie ik dat de baan van Jan zijn stressmomenten en werkdruk kent. De klant is koning. De technische recherche kan eigenlijk geen opdrachten weigeren omdat ze nu eenmaal moeten gebeuren. Een vakfotograaf is commercieel ingesteld, dus opdrachten weigeren is slecht voor de handel."
Verschillen
Bartelings: "Wat ik opmerkelijk vind, is vooral de collegialiteit op de afdeling van Wil. Wat denk ik heel belangrijk is omdat je in dat werk soms met moeilijke omstandigheden en emoties te maken hebt. Wil je ons werk met elkaar vergelijken, dan praat je eigenlijk over een medaille met twee kanten. Aan de ene kant staat de beroepsfotografie met een vooral creatieve insteek. De andere kant van de medaille is de technische fotografie, die puur een middel is met een heel ander doel. Maar allebei ontzettend interessant."