‘Een beetje wantrouwen behoort tot onze core business’

Korpschef Leon Kuijs

Keren de tijden van Vigilat ut quiescant weerom? Wij waken opdat de burger kan slapen. Deze spreuk gold decennia lang als de zichtbare geloofsbrief van elke Nederlandse politiefunctionaris.

Totdat het politieapparaat werd opgesplitst in 26 regionale korpsen die vervolgens allemaal zelf aan de slag gingen met hun eigen visies, missies en strategieën. Anno nu is er een nieuw, actueel motto geformuleerd door de Raad van Hoofdcommissarissen: het credo waakzaam en dienstbaar zal voortaan elk blauw uniform sieren. ‘Om de eenheid uit te dragen van de Nederlandse politie en om te laten zien dat we allemaal hetzelfde doel willen nastreven’, zegt Leon Kuijs, korpschef van de politie Brabant Zuid-Oost.

Politiebrevet
‘De burger ziet ons als één geheel. Met elkaar vormen we één concern. Als dat je insteek is wil je vervolgens ook op zoek naar iets wat je bindt; een gemeenschappelijke noemer. Zo zijn we bij waakzaam en dienstbaar als mission statement uitgekomen. Het is géén korpsbrevet, maar een politiebrevet, dat bij alle collega’s in het hele land voelbaar maakt dat ze er nooit alleen voor staan. Ik vind het altijd mooi om te zien dat een agent uit Maastricht en een uit Assen ontzettend veel gemeenschappelijks blijken te hebben als je hen bij elkaar zet. Natuurlijk wordt de invulling van waakzaam en dienstbaar tevens voor een deel bepaald door de couleur locale. Dat willen we beslist ook niet wegpoetsen. Politiewerk in Rotterdam verschilt nu eenmaal van dat in Asten of Waalre. Maar waar ze ook werken en wat ze ook doen; al die 55 duizend mensen bij de politie putten uit dezelfde bron en laten het publiek zien waar ze voor staan en waar de burger hen op mag aanspreken’, vervolgt hij.

Marketing
De korpschefs waren er overigens niet meteen uit toen de knoop over een nieuwe slogan moest worden doorgehakt. ‘Het debat spitste zich toe op de vraag of waakzaam en dienstbaar geen ouderwetse begrippen zijn en of het niet beter was om een marketingbureau eerst te laten zoeken naar een meer eigentijds motto. Gelukkig is dat niet gebeurd. Waar Vigilat ut quiescant tientallen jaren een ijzersterke slogan bleek, voorzie ik dat ook waakzaam en dienstbaar onverwoestbaar zal blijken te zijn. Waakzaam omdat alertheid onze tweede natuur is en een beetje wantrouwen tot onze core business behoort. Dienstbaar omdat we daarbij een scherp oog hebben voor wat die burger van ons verlangt en voor de regels van de rechtstaat. Dat is veel minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Een politie waar je altijd terecht kunt, waar geen corruptie heerst, die hulp biedt volgens de beginselen van de rechtstaat. Wij hebben dat hier bereikt, maar in veel landen is de politie uit een heel ander hout gesneden.’

Kernwaarden
Het korps Brabant Zuid-Oost investeerde de afgelopen tijd veel energie om alle medewerkers ervan te doordringen dat daadkracht, integriteit en trots (DIT) als de kernwaarden van het politiekorps moeten worden beschouwd. ‘In feite hebben we daarmee onze eigen versie van waakzaam en dienstbaar aan de orde gesteld. Daarop kunnen we nu verder voortborduren want het nieuwe motto moet zichtbaar worden op elke afdeling. Dat betekent dat onze mensen er met elkaar over moeten praten. Waakzaam en dienstbaar; wat betekent dat voor mij en onze afdeling, hoe slagvaardig zijn we daarin? Wanneer er in ons werk iets verkeerd gaat, ligt dat meteen op tafel want reken maar dat de publiciteit daar bovenop duikt.’

In dat verband heeft het korps de wind niet mee. Nog niet zo lang geleden kwam Eindhoven in de AD Monitor voor het tweede achtereenvolgende jaar uit de bus als de meest onveilige stad van Nederland. Een gegeven dat zich misschien wat ongemakkelijk verhoudt tot de ‘T’ van trots. ‘Ik heb er de pest over in dat het zo is, maar ook genoeg realiteitszin om het te kunnen relativeren. Uit tal van andere onderzoeken blijkt dat de beleving van de burgers in Eindhoven over de veiligheid een stuk positiever uitvalt en dat het vertrouwen in de politie groot is. Als het gaat om veiligheid is onze marktpositie zonder meer goed te noemen. Er is voldoende om trots op te zijn als medewerker van het politiekorps Brabant Zuid-Oost. Als je ziet hoe wij hier grote voetbalwedstrijden afhandelen; dat doen we verschrikkelijk goed. Maar ook de wijze waarop onze 150 buurtbrigadiers opereren in een samenleving die steeds meer culturele diversiteit te zien geeft, valt voor mij onder het hoofdstuk Trots.’

Veiligheid
Dat neemt niet weg dat Kuijs vindt dat ook die burger zijn aandeel moet leveren aan een veiliger maatschappij. ‘Burgers meten altijd met twee maten. Ze stellen enorm hoge eisen aan leefbaarheid en veiligheid, maar als het om dat laatste gaat is de houding al gauw: daar is de politie toch voor? Ik vind dat veiligheid iets is van politie en burger sámen. Bij de beveiliging van bedrijventerreinen en in de horeca blijkt bijvoorbeeld dat je met een gezamenlijke aanpak mooie resultaten weet te boeken. Maar ook bij ons is een cultuuromslag nodig.

Wij moeten die burger ook wat meer voor vol aanzien als het gaat om die veiligheid, want als je het goed aanpakt krijg je er tien miljoen rechercheurs bij. Binnenkort bijvoorbeeld plaatsten we informatie over actuele grote rechercheonderzoeken op internet. Dat is transparant en je trekt via een andere weg tips binnen. Ook op www.politie.nl laten we op zogenoemde wijksites zien wat de politie op de hoek van de straat doet. De jeugd gaat ons daarbij helpen, want ook binnen de politie komt de internetgeneratie er aan.’      

• Naar boven