'Hoe burgers op mij reageren, bepaal ik grotendeels zelf'

Politieagenten moeten zich keurig gedragen en burgers met respect behandelen. Dat staat zo in het boekje. En in de praktijk? DIT Magazine reed op surveillance mee met Caroline Smits en Harld Relou, hoofdagenten van de politieafdeling Valkenswaard-Waalre.

"Het is misschien een cliché, maar ik werk altijd vanuit de gedachte: behandel anderen zoals je zelf ook graag behandeld wil worden", vertelt Caroline Smits. Ze is hoofdagent met als thuisbasis politie Valkenswaard en Waalre. "Hoe dat contact met de burger verloopt bepaal ik voor een groot deel zelf. Ik ga meestal op mijn gevoel af en kies een bepaalde strategie om mensen te benaderen. De ene keer doe je dat heel rustig en probeer je mensen te kalmeren, de andere keer moet je hard en duidelijk zijn."

Middelvinger
Vandaag staat Smits samen met collega Harld Relou ingepland voor een middagdienst. Rond 15.15 uur 's middags krijgen zij de eerste melding: een brandend autowrak met Duits kenteken. De hulp van de politie wordt ingeschakeld om de herkomst van de auto te achterhalen. Ter plaatse aangekomen blijkt de auto niet in brand te staan, maar alleen olie te lekken.

De tweede melding: een brand in de schoorsteen van een woning. Ter plaatse blijkt de brand al onder controle, hoewel de schoorsteenpijp nog flink nagloeit. Zowel Relou als Smits werken enkele jaren in de omgeving Valkenswaard en Waalre. Beiden hebben ook in Eindhoven gewerkt en ja, soms is er een verschil in de manier waarop burgers in stedelijke en landelijke gebieden naar de politie kijken. Smits: "Hier komt het regelmatig voor dat mensen naar je zwaaien als je door de straat rijdt. In Eindhoven kreeg ik wel eens de middelvinger te zien."

Relou: "Maar de bejegening van burgers is hetzelfde, waar je ook werkt. We proberen altijd eerst de zaak uit te praten. Als ik een conflict wil oplossen is het belangrijk om veel informatie los te krijgen van de mensen die erbij betrokken zijn. Als ik direct alle betrokkenen ga aanhouden, jaag je ze direct tegen je in het harnas." Het ligt er ook volgens Relou maar net aan hoe je een gesprek begint: "Bij een conflict kun je vanaf het begin gelijk heel hoog inzetten, maar dan kun je niet meer terug naar beneden. Ik kies er meestal voor om laag in te zetten en als dat nodig is een tandje bij te zetten."

Lullige bekeuring
Rond 19.45 uur zien Smits en Relou een meisje op een fiets zonder verlichting rijden. Terwijl Relou de politieauto aan de kant zet, ziet Smits dat het meisje haar fiets omdraait en hard wegfietst. Na een korte achtervolging weten de agenten haar in te halen. Het meisje is buiten adem. Terwijl Smits het meisje aanspreekt ("Dat was een vermoeiend spelletje hè?"), pakt Relou er zijn papieren bij. Relou: "De donkere maanden komen er weer aan en we willen als politie nu vast een signaal afgeven. We weten uit ervaring dat als we nu scherp controleren, de meeste fietsers de rest van het jaar alert zijn op fietsverlichting." Smits: "Een bekeuring uitschrijven voor fietsverlichting lijkt misschien lullig, maar ik doe dit wel degelijk voor de verkeersveiligheid. Ik leg altijd uit waarom ik een boete uitschrijf en dan zie je dat bijna iedereen er dan begrip voor kan opbrengen."

Als ze langs een woning in het buitengebied van Valkenswaard rijden, vraagt Smits om even te stoppen. "Hier heb ik vorige week een paard gevangen en tijdelijk gestald.” Het dier blijkt al door de eigenaar te zijn opgehaald. De bewoonster van het huis schrikt bij het zien van het uniform. "Maar nu heb ik wel weer even een praatje kunnen maken. Zo bouw je toch aan je netwerk", zegt Smits.

Vuurwapen
Rond 20.30 uur wordt het ernst. Via de meldkamer krijgen Relou en Smits de melding dat een man in zijn woning een andere man met een vuurwapen zou hebben bedreigd. Direct worden andere surveillerende eenheden om assistentie gevraagd. De schietvesten worden aangedaan en alle agenten gaan naar een centrale plek. Gezamenlijk wordt de woning van de man betreden. De vermoedelijke dader blijkt niet meer in de woning te zijn. Na afloop: "Dit voorval zou deze nacht nog wel eens een staartje kunnen krijgen", zegt Relou. Hij heeft al vaker te maken gehad met deze familie en kent hun problematiek.

Rond 22.30 uur zit de dienst van Relou en Smits erop. Het laatste uurtje wordt gebruikt om alle bevindingen van die avond in het politiesysteem te zetten. Als de overdracht aan de collega's die de nachtdienst in gaan is voltooid, kunnen Smits en Relou naar huis.

Kernwaarde Code Blauw: Respect
In een pluriforme samenleving als de onze is respect een belangrijk beginsel. Het betekent begrip hebben voor een ander. Respect werkt twee kanten op: van de politie naar burgers én andersom.

• Naar boven