Overschrijding maximum toegestane snelheid

In Nederland wordt intensief op snelheid gecontroleerd. Snelheidscontroles vinden om drie redenen plaats. Allereerst omwille van de verkeersveiligheid, want snelheid speelt vaak een rol bij verkeersongevallen. Het milieu is een tweede goede reden: hoe harder een voertuig rijdt, hoe hoger het brandstofverbruik, hoe meer CO2-uitstoot en hoe meer geluidsoverlast. De derde reden is mobiliteit. Files ontstaan minder snel als weggebruikers met ongeveer dezelfde snelheid rijden. Bovendien is de kans op ongelukken kleiner, en ook dat scheelt files: bijna 13 procent van de files is direct te wijten aan een ongeval.

Reactietijd

Hoe harder je rijdt, hoe meer ruimte je nodig hebt om tot stilstand te komen. De remweg van het voertuig is langer en bovendien moet je rekening houden met de reactietijd van de bestuurder. Een alerte en fitte bestuurder heeft gemiddeld een reactietijd van één seconde, maar ben je even niet 100 procent met je gedachten bij het verkeer, dan is je reactietijd veel langer. Al die tijd reageer je niet en heb je nog steeds je voet op het gaspedaal. Bij een snelheid van 50 kilometer per uur leg je bijvoorbeeld al ten minste 14 meter af voor je kunt reageren.

Verschil tussen leven en dood

Snelheid kan het verschil uitmaken tussen leven en dood. Voor automobilisten is de kans op overlijden bij een aanrijding met een snelheid van 80 kilometer per uur bijvoorbeeld al twintig keer groter dan bij een snelheid van 30 kilometer per uur. Nog treuriger zijn de cijfers over fietsers en voetgangers. Bij aanrijdingen met een snelheid van slechts 35 kilometer per uur komt 5 procent van de fietsers of voetgangers om het leven. Bij 48 kilometer per uur is het aandeel met dodelijke afloop al opgelopen tot 45 procent en bij 64 kilometer per uur overleeft nog maar 15 procent de klap.

Sancties

Relatief kleine overtredingen worden afgedaan met een boete. Overschrijdingen van meer dan 30 kilometer per uur (en op de snelweg met 40 kilometer per uur) worden geregistreerd. Afhankelijk van de voorgeschiedenis levert zo'n overtreding een forse boete of een dagvaarding op. Bij overschrijding van de maximumsnelheid van 50 kilometer of meer wordt bij staandehouding het rijbewijs ingevorderd. Bij zeer grove overtredingen kan de zogenaamde artikel 130-procedure gestart worden, waarbij de bestuurder een onderzoek moet ondergaan naar de lichamelijke of geestelijke geschiktheid om een motorrijtuig te besturen. Afhankelijk van de uitkomst kan het CBR het rijbewijs permanent ongeldig verklaren