RSS
Lees voor
Digitale Vingerafdruk Kinderporno
In de laatste jaren is het aantal multimediafiles met kinderporno dat tijdens huiszoekingen wordt aangetroffen enorm toegenomen. Dit wordt mede veroorzaakt door de opmars van breedbandinternet, waarmee makkelijk grote hoeveelheden foto’s en films relatief anoniem kunnen worden uitgewisseld. De beoordeling van kinderporno legt een zware psychische druk op de betrokken rechercheurs. Regelmatig lijden rechercheurs daardoor aan het Post Traumatisch Stress Syndroom. Om de rechercheurs (psychisch) te ontlasten en de slagkracht bij opsporing te vergroten is gestart met de ontwikkeling van een softwareprogramma dat de herkenning van kinderpornografische materiaal vergaand automatiseert.
De werkwijze
De bekende (kinder)porno is door Twentse zedenrechercheurs gekwalificeerd en vervolgens verwerkt in een database. De afbeeldingen krijgen een unieke codering: vergelijkbaar met een digitale vingerafdruk. De daarvoor benodigde software is ontwikkeld door het Bureau Digitale Expertise Oost-Nederland. Het programma berekent de zogenaamde hash (checksum) van het beeldmateriaal en vergelijkt dit met de database. Op deze wijze is het in nieuwe zaken eenvoudig om als strafbaar gekwalificeerd materiaal te onderscheiden van de gangbare afbeeldingen die programma’s als MS-Office in zich hebben. Resterend beeldmateriaal wordt op de reguliere wijze door de Twentse zedenrechercheurs beoordeeld en toegevoegd aan de database. Naast een vermindering van de emotionele belasting levert dit ook een aanzienlijke tijdwinst op in de doorloopsnelheid van onderzoeken.
Het resultaat
Momenteel herkent het systeem ongeveer een kwart van het aangetroffen digitale beeldmateriaal. Waar een ervaren zedenrechercheur 8.000-10.000 afbeeldingen per dag kan onderzoeken en kwalificeren, kan het systeem binnen enkele minuten een vergelijking maken met de 2 miljoen afbeeldingen in de database. Dat betekent dat, afhankelijk van de hoeveelheid materiaal, binnen enkele uren na een huiszoeking een indicatie van de aanwezigheid en het soort van kinderpornografisch materiaal kan worden gegeven. In de verhoren levert kennis over de seksuele voorkeur van de verdachte belangrijke meerwaarde.
De rechtbank in Almelo heeft inmiddels een verdachte veroordeeld in een zaak waarin door de Twentse Zedenpolitie gebruik is gemaakt van het nieuwe computerprogramma. De Officier van Justitie heeft het systeem en de
werkwijze ter zitting uitgebreid toegelicht. Met de uitspraak heeft de rechtbank geaccepteerd dat bekende kinderporno niet door de rechercheurs is bekeken, maar door het systeem als zodanig is herkend.
Via het Bureau Digitale Expertise Oost-Nederland is de ontwikkelde database met hash-sets nationaal en binnen Europa (o.a. Duitsland en Scandinavië) verspreid. Dit wordt ondersteund door lezingen en publicaties. Na de proeffase wordt de landelijke
database ondergebracht en beheerd door de afdeling Kinderpornografie van de unit Moord en Zeden van het KLPD.
Onbekend beeldmateriaal wordt vanuit de regio’s toegevoegd aan de database. Hiermee ontstaat een olievlek en neemt de database exponentieel in omvang toe. Het is ook mogelijk om het programma te gebruiken voor internetsurveillance om populaire netwerken
als KaZaa pro-actief in de gaten te houden.
Uiteindelijk leidt de tijdwinst die met dit systeem wordt behaald er toe dat het onderzoek zich sneller kan concentreren op nieuw materiaal. Daardoor kunnen slachtoffertjes sneller worden getraceerd en in een hulpverleningstraject worden geleid.
De leerpunten
In het project kwamen we de volgende leerpunten tegen:
In het begin is een groot aantal verschillende rubrieken onderscheiden. Tot zo’n 10.000 plaatjes in de database was dit te overzien. Op een gegeven moment is het aantal rubrieken sterk versoberd. Op dit moment is er een categorie niet-strafbaar en zijn er
drie categorieën strafbaar materiaal. Dit levert de meerwaarde in de verhoren.
Na verloop van tijd is het systeem uitgebreid om doublerende afbeeldingen zelf te ontdekken. Daarmee hoeft nieuw materiaal maar eenmaal bekeken te worden.
Processen Verbaal worden anders opgesteld omdat met dit systeem niet kan worden volstaan met de constatering dat kinderporno is aangetroffen. Juist de locatie van de bestanden op de harde schijf is van belang. Bepaalde programmatuur (zoals internet
explorer) slaat soms ongewild voor de gebruiker beeldmateriaal op.
De internationale kennisuitwisseling op het gebied van kinderporno werd in het verleden bemoeilijkt door de internationaal zeer pluriforme wetgeving. Om te voorkomen dat collega’s aan de grens tegen problemen aanliepen of zelfs werden aangehouden voor het
bezit van verboden materiaal werden zeer complexe en tijdrovende procedures afgesproken. Doordat nu alleen een database met coderingen hoeft te worden overgedragen is het niet nodig kinderpornografisch materiaal daadwerkelijk uit te wisselen. Hiermee
worden ingewikkelde procedures overbodig wat de slagkracht in de strijd tegen kinderpornografie enorm vergroot.