Hoe werkt de politie samen met burgerzoekteams?
Samen sterk vermissingen: hoe politie en burgerzoekteams samenwerken
Vermissingen roepen vaak veel betrokkenheid op. Veel mensen willen meehelpen met het zoeken naar de vermiste persoon. Die betrokkenheid is waardevol, maar het zoeken naar de vermiste kan niet zonder een zorgvuldige en gecoördineerde aanpak.
Omdat we het zoekproces zo zorgvuldig mogelijk willen uitvoeren, bestaat het zoeken uit een gestructureerde inzet van en samenwerking tussen de lokale politie, specialistische politiediensten met bijvoorbeeld speurhonden, helikopters en drones en burgerzoekteams die een samenwerkingsovereenkomst (convenant) hebben met de politie. Deze samenwerkingsafspraken zijn noodzakelijk om te voldoen aan wet- en regelgeving, zoals de Wet politiegegevens. Bovendien blijft door deze samenwerking het zoekgebied overzichtelijk en kunnen sporen op de juiste manier worden beoordeeld.
Kortom, deze samenwerking zorgt ervoor dat relevante informatie zorgvuldig, veilig en rechtmatig worden gedeeld. Verder zijn er duidelijke afspraken gemaakt over bijvoorbeeld contact met familie, mediagebruik en aansprakelijkheid.
Gespecialiseerde partners ingezet in het veld
Er zijn vier burgerzoekteams die een samenwerkingsovereenkomst hebben met de politie:
Veteranen Search Team
Het Veteranen Search Team (VST) bestaat onder andere uit oud-militairen en andere (ex-)geüniformeerden die gewend zijn om onder verschillende omstandigheden gestructureerd en gedisciplineerd hun werk uit te voeren. Dankzij hun training en ervaring zijn zij bijzonder geschikt voor grootschalige zoekacties. Hun kracht ligt in het systematisch doorzoeken van gebieden volgens vaste methodes. Vanwege het vereiste trainingsniveau en de professionele werkwijze is deelname van burgers die incidenteel mee willen zoeken binnen het VST niet mogelijk. Het VST kan enkel door en onder regie van politie worden ingezet.
Stichting Inzet Reddingshond Nederland
De Stichting Inzet Reddingshond Nederland speciaal getrainde reddingshonden en hun geleiders in. Deze honden zijn in staat menselijke geur op te sporen en voldoen aan strikte certificeringseisen. De inzet van dit team vindt plaats onder regie van de politie, specifiek via de afdeling Speur- en Specialistische Dieren (SSD). In situaties waar snelheid cruciaal is of traditionele zoekmethoden minder effectief zijn, kunnen reddingshonden van doorslaggevende waarde zijn. Deelname door burgers (met hond), maar zonder de vereiste certificering is niet mogelijk.
Coördinatie Platform Vermissingen
Het Coördinatie Platform Vermissing (CPV) richt zich op het ondersteunen en coördineren van zoekacties van burgers die zich eenmalig aanbieden om te helpen met zoeken. Het CPV biedt begeleiding aan achterblijvende familie van de vermiste en betrokkenen die actief mee willen helpen met zoeken. CPV vormt een brug tussen de politie en betrokken burgers die eenmalig, zonder gebruik van middelen zoals drones of hond mee willen helpen zoeken.
Stichting Opsporings Apparatuur Drenkelingen
Het dregteam Stichting Opsporings Apparatuur Drenkelingen (SOAD), ondersteunt het Landelijk Team Onderwater Zoekingen (LTOZ) bij het zoeken naar vermisten in het water. Het SOAD wordt alleen ingezet door het LTOZ. Zij kunnen SOAD inzetten als zij ondersteuning nodig hebben bij het zoeken naar vermiste personen (drenkelingen) in het water.
Niet convenantpartners
De betrokkenheid vanuit de samenleving wordt gewaardeerd, maar dit brengt in de praktijk ook uitdagingen met zich mee. Andere partijen opereren op eigen initiatief en vallen niet onder regie of verantwoordelijkheid van de politie of haar convenantpartners. Hierdoor is er geen volledig zicht op waar precies gezocht wordt en welke gebieden al zijn doorzocht. Daarnaast bestaat het risico dat er onbedoeld sporen worden achtergelaten door zoekgroepen zelf. Dit kan kostbare tijd kosten en kan het onderzoek vertragen.
In situaties waarin zowel burgerzoekteams die een convenant met de politie hebben als individuele burgers, stichtingen of groepen actief zijn en dit tot onduidelijkheid of onregelmatigheden leidt, neemt de politie haar verantwoordelijkheid. Vanuit het oogpunt van openbare orde, veiligheid en een ordentelijk verloop van de zoekactie kan de politie in de persoon van de Officier van Dienst waar nodig, voor de situatie specifieke en passende maatregelen nemen.