13.000 incidenten met nepagenten in 2025

Het aantal incidenten met nepagenten lijkt stabiel te worden. Van der Velden Walda schrijft dat onder meer toe aan de vele media-aandacht. Zo maakten Omroep Max en de politie een campagne, met de slogan Is het een nepagent of is het oké? Check het via 112! De politie stelde hiervoor het noodnummer ter beschikking. Sybren: ‘We hebben alle meldkamers gevraagd of ze sinds de campagne vaker zijn gebeld over nepagenten. Dat wordt weliswaar niet geregistreerd, maar alle meldkamers stellen dat het aantal telefoontjes naar 112 inderdaad is toegenomen. Mensen bellen als ze vermoeden dat een nepagent hen heeft gebeld of voor hun deur staat. Dat hebben we het liefst.’

Inzet Burgernet

Toch blijven nepagenten slachtoffers maken. We benoemen het niet voor niets als georganiseerde misdaad, stelt de projectleider. ‘Criminelen gaan steeds vaker in één of twee gemeentes aan de slag, in de namiddag, begin van de avond, waarbij ze – vanuit een callcenter – zo veel mogelijk senioren tegelijk bellen. Ze hebben daarnaast loopjongens paraat om – als mensen er in trappen – de waardevolle spullen direct op te halen. Zodra wij dat merken, zetten wij Burgernet in om mensen te waarschuwen dat er nepagenten in de buurt zijn. Maar de realiteit is ook dat mensen toch de dupe worden. Je staat ook onder enorme druk, met iemand die je aan de lijn houdt en snel daarop iemand aan de deur om de spullen ‘veilig te stellen.’

Onder druk houden

De handelswijze van de criminelen is wat veranderd, voegt Van der Velden Walda toe. ‘In het begin kapten de criminelen het nepgesprek nog af en later kwam dan een loopjongen aan de deur. Nu houden ze mensen het liefst zo lang mogelijk aan de lijn, tot er iemand aan de deur is, zodat die druk blijft en mensen niet de tijd hebben om na te denken. Het voorkomt ook dat ze snel bellen met de kinderen of de buurman of het wel klopt met die agent.’

Niet alleen sieraden, ook bankpasjes

Van der Velden Walda wijst ook op de callcenters die criminelen inrichten. ‘We zijn centra binnengevallen waar vijftien bellers actief waren. Die werken volgens vaste scripts, met allerlei persoonlijke gegevens van het slachtoffer. Want dat komt “betrouwbaar” over. Dat soort gegevens worden in het criminele circuit gewoon verhandeld. Wat we de laatste tijd zien, is dat er bankhelpdeskfraude extra bij komt. Dan liggen de waardevolle spullen klaar om door “de politie” te worden opgehaald en worden de slachtoffers ook nog zogenaamd verbonden met de bank. Want er is iets mis met het bankpasje en we hebben uw pincode nodig en zo worden mensen totaal geruïneerd. Ik sprak tijdens een bijeenkomst een dame van 82 die haar leven lang had gespaard om naar haar kinderen in het buitenland te reizen. Zij raakte door een nepagent al haar geld kwijt. Ze zei dat ze letterlijk en figuurlijk achter de geraniums was beland en dat het prima was als ze morgen niet meer wakker zou worden. Dat raakt me diep. Het geeft de impact van dit delict nog eens haarfijn aan.’

Aanhoudingen

Niet alle nepagenten slagen in hun opzet. In 2025 zijn meer dan zeshonderd mensen voor dit delict aangehouden en zijn er – door eerder ingezette onderzoeken – zevenhonderd aangeleverd aan het Openbaar Ministerie. ‘Met 112-meldingen pakken we vooral de loopjongens op, maar we proberen juist bij de facilitators te komen’, aldus Van der Velden Walda. ‘De informatievoorziening is landelijk verbeterd. We zien verbanden, signalementen, delen kentekens en zo brengen we onderzoeksteams bij elkaar. We zijn continu bezig de intellorganisatie en opsporing te verbeteren.’

Maar vergis je niet, besluit de politiechef. ‘13.000 incidenten met nepagenten zijn er nog steeds veel. Ook zijn er mensen die er op tijd achter kwamen en melden niet nodig vonden. En er zijn er die – uit schaamte wellicht – niets melden. Maar blijf dat vooral doen. Dan kunnen die criminelen opsporen en kunnen slachtoffers terecht bij Slachtofferhulp. Al is het maar iemand die naar je luistert.’