Internationale actie maakt netwerken van cybercriminelen onschadelijk
De politie en het OM hebben in een internationale actie verschillende malware onschadelijk gemaakt, botnets ontmanteld en andere opsporingsacties uitgevoerd. Sinds 2018 zijn wereldwijd miljoenen mensen slachtoffer geworden van de criminelen achter die netwerken. Dit is opnieuw een grote slag in Operation Endgame.
Lees hier het Engelstalige bericht.
Tijdens de internationale actieweek is onder andere malware van Gootloader onschadelijk gemaakt. In Nederland zijn 14 servers neergehaald. Daarnaast zijn er door Nederland en de internationale partners gezamenlijk 218 domeinnamen in beslag genomen en 681 websites gedesinfecteerd. Gootloader was een van de meest gebruikte en gevaarlijke soorten malware van de afgelopen jaren. De criminelen achter Gootloader maakten onder andere misbruik van zoekmachines. Zij zorgden ervoor dat onbetrouwbare websites hoog in de zoekresultaten verschenen. Dit deden ze door websites die gebruikmaken van WordPress te besmetten. Wanneer mensen op deze zoekresultaten klikten, kwamen zij terecht op websites van criminelen. Via deze websites werd de malware verder verspreid. Een besmetting leidde uiteindelijk tot een ransomwareaanval, waarbij bestanden en systemen worden vergrendeld en slachtoffers geen toegang meer hebben tot hun eigen gegevens.
Internationale samenwerking
Zowel Team High Tech Crime van de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies (LO) als het cybercrime-team van de Eenheid Noord-Holland had in de actie een grote rol, onder gezag van het Landelijk Parket. Het onderzoek vond plaats in nauwe samenwerking met Duitsland, Denemarken, het Verenigd Koningrijk, de Verenigde Staten en Canada, met ondersteuning van Europol en Eurojust. Gootloader was langere tijd ongrijpbaar vanwege de complexe, regelmatig doorontwikkelde manier van werken. Door internationaal samen te werken, was het mogelijk deze infrastructuur toch neer te halen. Daarnaast zijn er opsporingsacties uitgevoerd gericht op de hoofdverdachte van de Gootloader malware.
Tijdens de internationale actieweek is ook CastleRAT ontmanteld. Er zijn 120 servers neergehaald, waarvan 6 in Nederland, en 39 domeinen in beslag genomen. Ook zijn opnieuw servers neergehaald van de infostealer StealC. Sinds de vorige takedown in juni houdt de politie continu in de gaten of criminelen nieuwe StealC-infostealers uitrollen. Inmiddels zijn 102 servers neergehaald, waarvan 80 door de Nederlandse politie.
Gevoelige gegevens
RATs en infostealers zijn manieren om gevoelige gegevens van computers van slachtoffers te stelen, en gevoelige en persoonlijke gegevens zijn voor criminelen veel waard. Een RAT is bedoeld om computers op afstand te beheren, bijvoorbeeld door systeembeheerders. Zij kunnen technische problemen hiermee op afstand oplossen. Cybercriminelen misbruiken deze techniek om toegang te krijgen tot computers en netwerken van slachtoffers. Vervolgens worden ongemerkt gevoelige gegevens zoals inlognamen, wachtwoorden, cryptowallets en systeeminformatie van de computer van het slachtoffer gestolen en doorgestuurd naar de crimineel. Deze persoonlijke gegevens kunnen door criminelen gebruikt worden om geld te stelen, of om toegang te verkrijgen tot (bedrijfs)netwerken en daar meer slachtoffers te maken. Infostealers en RATs zoals StealC en CastleRAT vormen vaak de eerste schakel in een aanvalsketen.
In de actie zijn meer dan 6,4 miljoen gestolen persoonsgegevens veiliggesteld. De data die gestolen zijn door CastleRAT, zijn te vinden via de checkjehack pagina op deze website. De komende weken worden hier meer persoonsgegevens aan toegevoegd. Daarnaast wordt de slachtofferdata gedeeld met The Shadowserver Foundation, HaveIBeenPwned, DIVD, CheckjeHack, NoMoreLeaks en NL-NCSC.