Ga naar content

Mensenhandel

Mensenhandel houdt in dat mensen worden uitgebuit of onder mensonterende omstandigheden moeten werken. Anderen profiteren daarvan. Het is een ernstige schending van de mensenrechten en een zware vorm van criminaliteit. Op deze pagina leest u meer over mensenhandel, wat u kunt doen als u slachtoffer bent geworden van mensenhandel, waar u hulp kunt zoeken en wat overheid en politie doen om mensenhandel te bestrijden.

Inhoudsopgave

Wat is mensenhandel?

Van mensenhandel spreken we als mensen worden uitgebuit of onder dwang bepaalde dingen moeten doen waarvoor ze niet kiezen en waar andere mensen van profiteren. Het gaat bijvoorbeeld om: onder minimumloon laten werken of dwingen tot prostitutie. De uitbuiting kan samengaan met dwang, geweld, chantage en misleiding.

Waarin verschilt mensenhandel van mensensmokkel?

Mensensmokkel is mensen helpen om op illegale wijze in een land te komen en er eventueel te verblijven. De gesmokkelde mensen zijn meestal illegale vreemdelingen. Mensensmokkel hoeft daarom niet altijd gericht te zijn op een persoonsgerichte uitbuiting, zoals mensenhandel.

Welke vormen van mensenhandel komen in Nederland voor?

  • Uitbuiting in de prostitutie.
    - De grootste groep slachtoffers bestaat uit vrouwen en meisjes die worden gedwongen om seksuele handelingen te verrichten met mannen tegen betaling. De slachtoffers zelf zien vaak niets van het verdiende geld terug. Ook mannen en vooral jonge jongens worden het slachtoffer van seksuele uitbuiting.
    - In Nederland komt het fenomeen loverboys ook regelmatig voor: veelal jonge mannen verleiden meisjes met cadeautjes en aandacht. Op subtiele manier brengen zij de meisjes zo ver dat zij in de prostitutie gaan werken. Ook komt het voor dat de meisjes worden gedwongen om een lening af te sluiten of drugs te koerieren.
  • Economische uitbuiting: alle vormen van uitbuiting in elke arbeidssector zijn strafbaar en vallen onder ‘mensenhandel’. Bijvoorbeeld: meisjes die in Nederland als au pair werken en worden uitgebuit; uitbuiting in de horeca; en misstanden in de agrarische sector.

Uit welke landen komen de slachtoffers van mensenhandel?

Een groot deel van de vrouwen die gedwongen in de prostitutie werken, komt uit Nederland zelf. Verder komen de slachtoffers vooral uit Midden- en Oost-Europa en Afrika.

Welke signalen kunnen duiden op mensenhandel?

Als mensen:

  • niet zelf een reis of visa hebben geregeld;
  • in het bezit zijn van een vals paspoort;
  • illegaal verblijven in Nederland;
  • niet over een eigen woonruimte beschikken;
  • bang zijn voor uitzetting of mishandeling;
  • ernstige schulden hebben;
  • een onredelijk groot deel van hun inkomsten moeten afdragen;
  • geen medische hulp ontvangen;
  • geen of weinig contact hebben met de buitenwereld;
  • beperkte bewegingsvrijheid hebben;
  • gehanteerd, afgeperst of bedreigd worden (eventueel door eigen familie);
  • uitzonderlijk lange werkdagen maken;
  • sporen van lichamelijke mishandeling dragen.

Ik wil een melding doen van mensenhandel.

U vermoedt dat er in uw omgeving sprake is van dwang of uitbuiting? Meld dit dan bij de plaatselijke politie via 0900-8844, of anoniem door het gratis nummer Meld Misdaad Anoniem te bellen op 0800-7000. De politie heeft uw hulp nodig bij het opsporen en bestrijden van mensenhandel.

Ik ben slachtoffer van mensenhandel en wil aangifte doen.

  • Bel met 0900-8844 en vraag naar een rechercheur die gespecialiseerd is in mensenhandel.
  • U hebt het recht om aan te geven of u met een vrouwelijke of mannelijke rechercheur wilt spreken.
  • Is het nodig om een tolk bij het gesprek te betrekken? Dan zorgt de politie hiervoor.
  • U krijgt eerst een intakegesprek. Daarin legt de in mensenhandel gespecialiseerde rechercheur uit wat de werkwijze en strafrechtelijke procedure bij mensenhandel inhoudt. Daarna kunt u bepalen of al dan niet aangifte wilt doen.
  • Het kan zijn dat er een strafrechtelijke vervolging naar de daders wordt opgestart. Maar het kan ook zijn dat er alleen een melding wordt gemaakt. Als dat voor u nodig is of als u dat wilt, verwijst de politie u door naar hulpverlening. Bent u daadwerkelijk het slachtoffer van mensenhandel? Dan bemiddelt de politie om u onder te brengen op een veilig adres. Ook als u een illegale vreemdeling bent.

Waar kan ik hulp krijgen als ik slachtoffer van mensenhandel ben?

  • Het coördinatiecentrum CoMensha organiseert de eerste opvang van mensenhandel en zet de hulpverlening in gang. Ook helpt Comensha u op weg als u juridische hulp nodig hebt. Kijk op de website of bel met de helpdesk van CoMensha via: 033-448 1186.
  • FairWork biedt hulp voor vooral de internationale slachtoffers van mensenhandel. Ook organiseren zij juridische begeleiding voor slachtoffers. Kijk op de website of bel met 020-760 0809.
  • La Strada International houdt zich bezig met het voorkomen en bestrijden van mensenhandel in Midden- en West-Europa. La Strada is een samenwerkingsverband tussen negen landen, namelijk: Wit-Rusland, Oekraïne, Moldavië, Macedonië, Polen, Tsjechië, Bulgarije, Bosnië en Nederland. Ook begeleidt zij slachtoffers bij terugkeer en reïntegratie. Kijk voor meer informatie op de website of bel met 020-688 1414.
  • Internationale Organisatie voor Migratie in Nederland (IOM) biedt ondersteuning aan slachtoffers van mensenhandel die willen terugkeren naar hun land van herkomst. Afhankelijk van de concrete hulpvraag kan IOM Nederland individuele bemiddeling bieden. Kijk op de website of bel naar 0900-746 4466.
  • Centrum Kinderhandel Mensenhandel (CKM) is een ngo die zich inzet voor het verbeteren van de rechtspositie van slachtoffers van mensenhandel. CKM is onderdeel van Fier, een behandel- en expertisecentrum op het gebied van geweld in afhankelijkheidsrelaties.
  • De databank Mensenhandelweb met documenten over jurisprudentie, wet- en regelgeving, rapporten en landeninformatie.

Wat doet de politie bij mensenhandel of mensensmokkel?

Bij een aangifte van mensenhandel/mensensmokkel of gerichte informatie over dit onderwerp wordt altijd onderzoek naar de dader(s) ingesteld. Binnen de politie zijn speciale prostitutie- en mensenhandelteams opgezet van (gecertificeerde) rechercheurs
Verder houdt de politie zich bezig met:

  • toezicht op en controle van prostitutiegelegenheden (bordelen, clubs en escortbedrijven);
  • controle van de prostitutiebranche op illegaliteit, vergunningsvoorwaarden, minderjarigheid en gedwongenheid;
  • begeleiden van slachtoffers van mensenhandel tijdens de juridische procedure;
  • direct optreden bij een acuut vermoeden van mensenhandel.

Hoe worden mensenhandel en mensensmokkel op nationaal niveau aangepakt?

De politie (Nationale Recherche) werkt in de bestrijding van mensenhandel samen met de volgende organisaties:

Deze organisaties werken samen in het Expertisecentrum mensenhandel en mensensmokkel. De medewerkers zijn getraind in het herkennen van signalen van mensenhandel. Deze organisaties proberen samen de in Nederland plaatsvindende mensenhandel te voorkomen. Ook richten zij zich op de smokkel van mensen via Nederland. Kijk voor meer informatie over het Nederlandse beleid op de website van Rijksoverheid (zoekterm: mensenhandel).

Hoe worden mensenhandel en mensensmokkel op internationaal niveau aangepakt?

Mensensmokkel en mensenhandel zijn internationale problemen die de internationale politieorganisaties, zoals Europol en Interpol, samen aanpakken. Bijvoorbeeld door informatie te verzamelen, te analyseren en onderling uit te wisselen.

Politie-onderzoek naar kinderuitbuiting door criminele netwerken

Het is een extreme vorm van mensenhandel: criminele groeperingen die jonge kinderen inzetten om strafbare feiten te plegen. Het geld dat de minderjarigen buitmaken, verdwijnt naar voormalig Joegoslavië, waar de netwerken hun thuisbasis hebben. De kinderen zelf krijgen niets: geen geld, geen onderwijs en nauwelijks te eten. Een speciaal team van de politie probeert een einde te maken aan de praktijken van deze internationaal opererende netwerken. Na een jaar onderzoek heeft team13Oceans zicht op 4 netwerken die in Nederland actief zijn en zeker 20 kinderen aansturen. Medio juni 2016 werden in Spanje de eerste verdachten aangehouden. Vijf kinderen die zij onder hun hoede hadden, zijn naar Nederland overgebracht en opgevangen. Lees het hele verhaal

Ik ben slachtoffer, wat zijn mijn rechten?

Ieder slachtoffer van een misdrijf – of nabestaande van een slachtoffer – heeft een aantal rechten. Niet alleen in hun contact met de politie maar ook bij de officier van justitie en de rechter. Deze rechten gelden ook als u niet in Nederland woont of als u geen verblijfsstatus in Nederland heeft.

Als politie informeren wij u over uw rechten tijdens uw eerste contact met ons. Wij geven u een folder met deze rechten: zoals de folder over 'Aangifte doen en dan?', de folder 'Slachtoffer van een misdrijf' en de folder 'Verklaring van rechten. De folders zijn binnenkort ook beschikbaar in andere talen. Op de website van het Ministerie van Veiligheid en Justitie vindt u ook informatie over deze rechten. Meer informatie vindt u op de themapagina Slachtofferzorg