Ga naar content

Misdaad in Nederland

Het geweld op straat lijkt al jaren toe te nemen. Het aantal liquidaties, overvallen en kinderpornozaken ook. Klopt dit? Gebeurt dit ook bij u in de straat en wie doet er iets aan? Op deze pagina’s van politie.nl vindt u meer informatie over vormen van misdaad in Nederland.

Inhoudsopgave

Welke vormen van misdaad bedreigen Nederland?

Of misdaad, criminaliteit of een delict bedreigend is, hangt af van verschillende factoren. Fietsendiefstal, een delict dat vaak voorkomt in Nederland, is niet te aan te duiden als ‘bedreigend’. De schade is namelijk niet groot (hoewel het vervelend is als het u overkomt) en fietsendiefstal heeft niet zoveel impact op het welzijn van mensen. Criminaliteit zoals inbraken, geweld en kinderporno vallen wel onder de noemer ‘bedreigend’.

Of een bepaalde vorm van misdaad Nederland bedreigt, wordt bepaald door: de mate waarin het voorkomt (cijfers); de ernst van het delict; de houding van Nederland ten opzichte van het delict of misdrijf. De minister van Veiligheid en Justitie stelt vast welke vormen van misdaad politie en justitie met voorrang aanpakken. Dit betekent dat de Nederlandse politie extra capaciteit inzet om te onderzoeken wat er precies aan de hand is en hoe die misdaad te voorkomen is. Vormen van misdaad die op dit moment prioriteit krijgen zijn:

  • cybercrime
  • drugs
  • fraude en witwassen
  • geweld
  • inbraken in woningen en bedrijven
  • kinderporno
  • mensenhandel
  • overvallen
  • straatroof
  • zware milieucriminaliteit

Wat is ondermijning?

Een van de grote gevaren voor de Nederlandse samenleving is de vermenging van onder- en bovenwereld. Dit heet ondermijning. Illegale activiteiten zijn bijna niet uit te voeren zonder gebruik te maken van legale diensten zoals transport, opslag, financiën, vergunningen en huisvesting.

Waarom opereren criminelen via Nederland?

De ligging van ons land, de aanwezigheid van Schiphol en de haven Rotterdam ‘maken’ dat criminelen graag via Nederland opereren. Nederland is hierbij belangrijker als doorvoerhaven en transitland, dan als afzetmarkt van illegale goederen. Criminele activiteiten vinden plaats via Nederland vanwege de open grenzen, de sterk ontwikkelde handelsgeest, het gunstige financiële klimaat en de internationale oriëntatie.

Wat zijn de belangrijkste kenmerken van georganiseerde criminaliteit in Nederland?

  • Transit
    Het doorvoeren van (illegale) goederen zoals drugs en geld is het belangrijkste kenmerk van de georganiseerde criminaliteit in Nederland. Dit heeft gevolgen voor de manier waarop Nederland de georganiseerde criminaliteit aanpakt. Het betekent dat de opsporing zich in het bijzonder moet richten op wegen, vaarwegen en luchtverkeer en op knooppunten zoals Schiphol en de haven Rotterdam. Politie, justitie, douane en andere instanties moeten vat hebben op het personen-, goederen- en geldverkeer dat Nederland binnenkomt en weer uitgaat. Dat is niet eenvoudig. Om een voorbeeld te geven: Rotterdam verwerkt 35.000 zeeschepen per jaar, 12 ton lading per seconde, 500 zeecontainers per uur. Met de schepen komen elk jaar 350.000 bemanningsleden binnen. In de haven werken 60.000 mensen. Zie daar maar eens toezicht op te houden. Belangrijke overweging bij het aanpakken van de criminaliteit in Nederland is het economische belang van Nederland. Scherpere controles vertragen Nederlandse snelle, efficiënte en klantvriendelijk transitproces. Drugssmokkel neemt dan waarschijnlijk wel af, maar het vervoer van legale goederen waarschijnlijk ook. De kans is groot dat handelaars en vervoerders van legale goederen een andere route (niet via Nederland) kiezen. Effectieve bestrijding van de georganiseerde misdaad is niet mogelijk zonder intensieve internationale samenwerking. Goederen-,  informatie- en kapitaalstromen sluiten wereldwijd naadloos op elkaar aan. De georganiseerde misdaad is grenzeloos. In transitland Nederland is het bestrijden van criminele samenwerkingsverbanden niet mogelijk zonder kennis van de internationale dynamiek en goede contacten met opsporingsdiensten in het buitenland.
  • Lokale marktplaatsen
    Marktplaatsen zijn overal waar criminelen terecht kunnen met hun diensten of producten. Internationale vrouwenhandel vindt zijn weg naar seksboerderijen op het platteland. De handel in en productie van XTC vindt vooral plaats in Brabant. In die geografische gebieden treffen criminelen lokale maatregelen en zoeken ze bijvoorbeeld mensen die valse papieren voor ze maken. Opsporingsdiensten ontkomen er niet aan, verder dan knooppunten en doorvoerhavens te kijken. Ze moeten ook de lokale situatie aanpakken.
  • Criminele samenwerkingsverbanden
    Tien jaar geleden overheerste de opvatting dat een criminele groep een afgebakend geheel vormde met een brede basis en een smalle top bazen. Inmiddels is helder dat criminele organisaties netwerkorganisaties zijn.

Hoe pakt de politie misdaad in Nederland aan?

Hoewel corruptie in Nederland weinig voorkomt, komen er toch steeds meer signalen dat criminelen het legale systeem aantasten. Ze verwerven zich een plek in de bovenwereld. Het aantal manieren waarop de politie hiertegen kan optreden is groot. Samenwerking met anderen is hierbij van doorslaggevend belang. Het gaat om samenwerking met bedrijven, overheden, instanties, justitie in het buitenland, bijzondere opsporingsdiensten en burgers.

Het aanpakken van (de georganiseerde) criminaliteit gebeurt integraal. De aanpak bestaat niet alleen uit boeven vangen: de strafrechtelijke aanpak. Bestuurlijke maatregelen door gemeenten zijn net zo belangrijk, evenals oplettende burgers die de politie van tips voorzien. Instanties zoals banken, douane en belastingdienst kunnen de politie zicht geven op bijvoorbeeld witwassen, illegale goederenstromen en fraude.

Wat zijn bestuurlijke maatregelen?

Bestuurlijke maatregelen zijn maatregelen met kracht van wet, uitgevaardigd door een overheidsinstantie.