Ga naar content

Voetbalvandalisme

Voetbal is sport nummer één in Nederland. Veel Nederlanders genieten wekelijks actief of passief van amateurvoetbal en van wedstrijden in de nationale en internationale competities van het betaald voetbal. Het feit dat wij met zijn allen het voetbal zo hartstochtelijk volgen, betekent ook dat er vaak spanningen ontstaan rondom het voetbal. Dan doelen we vooral op de incidenten en ongeregeldheden bij het voetbal veroorzaakt door relschoppers.

Inhoudsopgave

Wat wordt verstaan onder voetbalvandalisme?

Voetbalvandalisme is geen juridisch gedefinieerd begrip en staat ook niet als strafbaar feit in het Wetboek van strafrecht. Bij voetbalvandalisme gaat het om verstoring van de openbare orde en/of het plegen van strafbare feiten rondom voetbalwedstrijden, door individuen of groepen personen. Typische voorbeelden daarvan zijn:

  • discriminerende spreekkoren;
  • vernielingen van tribunes, treinen en winkels; en
  • vechtpartijen in en buiten stadions.

In de Aanwijzing bestrijding voetbalvandalisme en -geweld (2010) geeft het Openbaar Ministerie aan in hoeverre een strafbaar feit, gepleegd buiten het stadion, nog voetbalgerelateerd is.

Wie plegen er voetbalvandalisme en -geweld?

Voetbalvandalen komen uit alle lagen van de bevolking en hebben diverse achtergronden. Voetbalvandalisme wordt vaak beïnvloed door overmatig alcohol- en drugsgebruik, frustraties over de uitslag van de wedstrijd of over beslissingen van de scheidsrechter en provocaties door de tegenstander. Het zijn vooral jonge mannen die zich aangetrokken voelen tot grensoverschrijdend groepsgedrag. De sensatie, het geweld en een gevoel van autonomie levert een kick op. Er wordt vaak onderscheid gemaakt tussen zogeheten ‘harde kernleden’ (degenen die het geweld op gang brengen) en ‘meelopers’, die dit voorbeeld volgen.

Wie is als eerste verantwoordelijk voor voetbalveiligheid?

De voetbalclub is verantwoordelijk voor de veiligheid en ordehandhaving in het stadion, terwijl de burgemeester de regie voert over de openbare orde. Maar ook andere personen en instanties zijn actief rondom de aanpak van voetbalvandalisme, zoals het openbaar ministerie, de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) en de Federatie van Betaald Voetbal Organisaties.

Wat doet de politie?

De politie is verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde in de publieke ruimte en treedt op bij problemen die groter zijn dan de club aankan. Hieruit voort komen de volgende algemene politietaken bij het betaald voetbal:

  • tijdig signaleren en optreden in situaties die de veiligheid van mensen in direct gevaar brengen;
  • handhaven van de openbare orde en rust buiten het stadion;
  • meereizen met supportersgroepen naar uitwedstrijden;
  • zorgen voor een goede begeleiding en doorstroming van het verkeer;
  • opsporen van strafbare feiten.

Elke wedstrijd uit het betaald voetbal in Nederland wordt door de politie vooraf ingeschat op mogelijke risico’s voor de openbare orde en veiligheid. Deze risico-inschatting vindt altijd plaats aan de hand van gegevens uit het zogeheten Voetbal Volg Systeem (VVS), waarna zo mogelijk maatregelen worden getroffen.

Hooligans in Beeld. Wie zijn ze?

De politie registreert veiligheidsgegevens rond wedstrijden in een centrale databank, het Voetbal Volg Systeem (VVS). Hierin staan ook de dossiers die de politie maakt in het kader van 'Hooligans in Beeld'. Dit zijn dossiers over de leidende figuren binnen supportersgroepen die in staat zijn grootschalige rellen te organiseren. Diverse partijen, waaronder de politie en de Betaald Voetbal Organisatie, kunnen (delen van) informatie uit VVS gebruiken. Zo kan justitie een justitieel onderzoek tegen een relschopper instellen.
De politie spreekt van hooliganisme wanneer geweldpleging niet toevallig en juist structureel van aard is. Het gaat om het geweld omwille van het geweld. Zo spreken hooligans bijvoorbeeld buiten de wedstrijd af om met elkaar op de vuist te gaan.

Welke maatregelen worden tegen voetbalvandalen of hooligans genomen?

  • De KNVB en de rechter kunnen aan voetbalsupporters een stadionverbod opleggen. Dit is een verbod om in het stadion een voetbalwedstrijd te bekijken.
  • De burgemeester kan aan een veelvuldig overlastgever een tijdelijk verbod opleggen om in de buurt van een stadion te komen. Bijvoorbeeld vanaf drie uur vóór en drie uur ná de wedstrijd. Ook kan de burgemeester een meldingsplicht opleggen tegen voetbalvandalen. Dan moeten zij zich verplicht melden als ze een wedstrijd bezoeken.
  • De officier van justitie kan straffen eisen tegen voetbalvandalen, en kan hooligans verplichten om therapie tegen agressie te volgen.
  • Ook bezoeken wijkagenten ouders van jonge hooligans om ze te vertellen wat hun kind in het station uitvoert.

Waar kan ik terecht met klachten of tips over voetbalvandalisme?

Bij de plaatselijke politie (bel 0900-8844). Blijft u liever anoniem? Bel dan 0800-7000 (Meld Misdaad Anoniem).

Jaarverslag