Ga naar content

Woningoverval

Een woningoverval is een zeer gewelddadige vorm van criminaliteit. De kans op een woningoverval is echter uiterst klein. De laatste jaren daalt deze vorm van criminaliteit licht.

Inhoudsopgave

Op wie richten de overvallers zich?

Een deel van de woningovervallen vindt plaats in het criminele circuit en een deel bij ondernemers met een zaak aan huis, waarbij de overvallers vermoeden dat er kasgeld is. Ook overkomt het burgers van wie de overvallers denken dat ze geld in huis hebben. Vaak is er een relatie tussen dader en slachtoffer.
Ouderen moeten weliswaar voorzichtig zijn maar de kans dat 65-plus-huishoudens slachtoffer van een woningoverval worden is niet heel veel hoger dan voor 65-min-huishoudens (10 versus 8 woningovervallen per 100.000 huishoudens in 2012).

Hoe gaan de overvallers te werk?

De meeste overvallers komen binnen door gewoonweg aan te bellen. Ook komen ze binnen door inbraak, insluiping of overrompeling van de bewoners. Soms doen de overvallers zich voor als een bezorger van bijvoorbeeld post of bloemen, of ze vragen of ze het toilet mogen gebruiken. Zo’n babbeltruc [link naar onderwerppagina] kan gewelddadig worden (hoeft niet) en zo uitlopen op een woningoverval. Bij overvallen wordt in de meeste gevallen gedreigd met geweld. Vaak leidt dat tot het gebruik van fysiek geweld. Een overval verloopt vaak chaotisch. Slachtoffers die de dader aanvallen, lopen een groot risico om gewond te raken.

Hoe te handelen bij een overval?

Mocht u slachtoffer worden van een woningoverval, dan is het verstandig om de overvaller niet tegen te werken. Het gaat immers om uw veiligheid. Het is beter om het signalement van de dader(s) in u op te nemen en wanneer de gelegenheid daar is dit direct op te schrijven. Een goed signalement kan de politie helpen de dader te achterhalen. De politie adviseert ook voor woningovervallen het RAAK-principe: Rustig blijven, Aanvaarden, Afgeven van geld of goed en Kijken. Bel zodra het kan 112. Hebt u professionele hulp nodig? Neem dan contact op met Slachtofferhulp.

Hoe verklein ik de kans op een overval?


Onverwachte bezoeker?

  • Doe niet zomaar de voordeur open. Controleer altijd wie er voor de deur staat. Kent u de persoon niet en vertrouwt u het niet? Vraag dan eerst wie hij/zij is en wat hij/zij komt doen. Vertrouwt u het nog niet? Bel dan 112.
  • Spreek met uzelf af dat u ’s avonds na een bepaalde tijd de voordeur niet meer opent als er wordt aangebeld.
  • Laat nooit onbekenden uw huis binnen, hoe betrouwbaar of onschuldig ze ook ogen. Om aan hun buit te komen maken sommige dieven gebruik van geweld.
  • Als iemand (zegt dat hij) namens de gemeente, een bedrijf of een instelling komt, vraag dan om een legitimatiebewijs. Bel eventueel ter controle naar het bedrijf of instantie. Een overvaller kan zich voordoen als medewerker van bedrijf of instelling.
  • Dieven en overvallers komen in alle vormen en maten voor. Ze dragen vaak keurige pakken of hebben schattig ogende kinderen bij zich. U kunt onverwachte bezoekers vragen later terug te komen, zorg dan dat u niet alleen thuis bent.
  • Wilt u iets pakken, bijvoorbeeld uw telefoon of geld? Laat mensen dan buiten wachten en doe uw deur dicht. Neem nooit uw portemonnee mee naar de deur. Het is ook handig om een klein geldbedrag vlakbij de voordeur neer te leggen (in de meterkast bijvoorbeeld).
  • Komen onbekenden aan de deur met de vraag of ze het alarmnummer mogen bellen? Laat ze dan niet binnen en bel zelf 112. Laat vreemden geen gebruikmaken van uw toilet, maar verwijs ze naar een openbaar toilet.
  • Woningovervallen en babbeltrucs vinden niet alleen ‘s avonds plaats. Blijf ook overdag alert op mensen met verkeerde bedoelingen.
  • Zorg dat u de deur op een kier kunt zetten, bijvoorbeeld met een deurketting of kierstandhouder (een stevigere variant van de deurketting). Of laat een kijkgaatje in uw deur maken. Zo kunt u zien wie er voor uw deur staat zonder uw deur open te doen, en kan iemand niet zonder meer de deur openen en u naar binnen duwen.
  • Open de voordeur bij woongebouwen met een centrale toegang alleen voor uw eigen bezoek. Kijk door het raam, de deurspion of gebruik de intercom.
  • Een videofoon is een handig hulpmiddel. U kunt zien wie er voor de deur staat en u kunt op een veilige wijze communiceren. Sommige videofoons kunnen ook (automatisch) een foto maken van de persoon die aanbelt.

Waarom juist u (niet)?

  • Er is vaak sprake van buitverwachting. De overvaller verwacht dat er geld, sieraden of autosleutels in uw woning zijn. Het is daarom belangrijk om over dit soort bezittingen met zo weinig mogelijk mensen te praten. Bij de meeste woningovervallen hebben de daders deze informatie gehoord en kwamen daardoor op het idee om de overval te plegen. Voorkom dat u grote geldbedragen thuis bewaart. Ook niet in een kluis!
  • Wees voorzichtig met informatie over uzelf. Denk aan informatie over avonden waarop u alleen thuis bent of over tijdstippen waarop u weggaat of thuiskomt.
  • Wees voorzichtig met contacten via internet. U weet immers nog weinig over de persoon met wie u contact hebt. Spreek bijvoorbeeld eerst buitenshuis af om iemand beter te leren kennen. Gaat het om verkoop of aankoop via bijvoorbeeld een veilingsite, kies dan voor een neutrale plek voor de koop/verkoop. Toch een afspraak met een onbekende aan huis? Zorg dan dat u niet alleen thuis bent.
  • Schaf een draadloze deurbel aan en geef de bel aan de buren. De belknop plaatst u in uw woning vlakbij de voordeur. Bij onraad kunt u direct de buren bellen. Zij weten dan dat er iets aan de hand is en komen u snel te hulp of bellen de politie. Een voorwaarde voor deze maatregel is dat u goede afspraken maakt met de buren voor welke voorvallen u op de bel drukt.

Toch overvallen?

  • Mocht u slachtoffer worden van een woningoverval, dan is het verstandig om de overvaller niet tegen te werken. Het gaat immers om uw veiligheid. Het is beter om het signalement van de dader(s) in u op te nemen en wanneer de gelegenheid daar is dit direct op te schrijven. Een goed signalement kan de politie helpen de dader te achterhalen.
  • De politie adviseert ook voor woningovervallen het RAAK-principe: Rustig blijven, Aanvaarden, Afgeven van geld of goed en Kijken. Bel zodra het kan 112. Hebt u professionele hulp nodig? Neem dan contact op met Slachtofferhulp.

Wat doet de politie tegen woningovervallen?

In 2009 richtte de toenmalige minister van Justitie de Taskforce Overvalcriminaliteit op. Daarin zijn de Vereniging Nederlandse gemeenten, de politie, het Openbaar Ministerie en het bedrijfsleven vertegenwoordigd. In het advies van de Taskforce aan de minister, het Actieprogramma Ketenaanpak Overvalcriminaliteit, zijn de volgende doestellingen voor 2014 omschreven:

  • Terugdringen van het aantal overvallen naar maximaal 1900 per jaar;
  • Stijging van het oplossingspercentage naar 40%;
  • Stijging van het percentage veroordeelden naar 32%.

In 2013 is aantal overvallen al onder de doelstelling gedaald, als gevolg van goede samenwerking door publieke en private partners. Vanwege de gewelddadigheid van dit delict en de zware inbreuk op de slachtoffers ligt de prioriteit bij het verder laten dalen van dit aantal.

Ik ben slachtoffer, wat zijn mijn rechten? 

Ieder slachtoffer van een misdrijf – of nabestaande van een slachtoffer – heeft een aantal rechten. Niet alleen in hun contact met de politie maar ook bij de officier van justitie en de rechter. Deze rechten gelden ook als u niet in Nederland woont of als u geen verblijfsstatus in Nederland heeft.

Als politie informeren wij u over uw rechten tijdens uw eerste contact met ons. Wij geven u een folder met deze rechten: zoals de folder over 'Aangifte doen en dan?', de folder 'Slachtoffer van een misdrijf' en de folder 'Verklaring van rechten. De folders zijn binnenkort ook beschikbaar in andere talen. Op de website van het Ministerie van Veiligheid en Justitie vindt u ook informatie over deze rechten. Meer informatie vindt u op de themapagina Slachtofferzorg