Ga naar content

Buitengewoon opsporingsambtenaar

Buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) spelen een belangrijke rol in onze maatschappij. Zij sporen bepaalde strafbare feiten op en vullen zo de politie aan bij het handhaven van de openbare orde en veiligheid. Boa’s hebben officiële opsporingsbevoegdheden die samenhangen met hun functie. Die bevoegdheden zijn altijd beperkt zijn tot één bepaald werkterrein. Denk bijvoorbeeld aan jachtopziener, milieu-inspecteur, sociaal rechercheur of parkeerwachter.

Inhoudsopgave

Wat zijn de bevoegdheden van een boa?

Buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) helpen mee met toezicht houden op de lokale orde en veiligheid. Zij controleren of mensen zich aan de regels houden en geen overtredingen begaan, zoals fout parkeren of milieuregels overtreden. Zij mogen verdachten staande houden en boetes uitschrijven. Wat een boa mag doen, staat omschreven in de zogeheten akte van opsporingsbevoegdheid. Deze verschilt per boa.

Welke boa-functies zijn er?

Vaak is een boa gespecialiseerd in een onderdeel van de wet of in een verordening. Daardoor heeft hij of zij specifieke kennis en kan hij of zij gerichter en met meer kennis optreden dan bijvoorbeeld een politieagent. Een boa mag alleen op dat gebied werken, waarvoor hij of zij is opgeleid.

Landelijke bevoegdheid
Sinds 1 april 2010 zijn boa’s landelijk opsporingsbevoegd. In overleg met de zogeheten lokale driehoek (officier van justitie, burgemeester en politiechef) mogen zij buiten het gebied van hun werkgever optreden. Wel moeten de partijen hun samenwerking schriftelijk vastleggen in een samenwerkingsconvenant. Een voorbeeld van een dergelijke overeenkomst staat in de Beleidsregels Boa

VIDEO: HOE WERKEN BOA'S EN POLITIE SAMEN?

Hier is een YouTube-video ingesloten. Deze kan niet getoond worden omdat u geen cookies accepteert. U kunt de video ook bekijken op http://www.youtube.com/watch?v=NwdfZC7HaME

Hoeveel boa’s zijn er in Nederland?

In Nederland werken ongeveer 23.700 boa’s bij circa 1100 verschillende instanties. 3900 van hen zijn gemeentelijke handhavers, 2450 Milieu-boa’s (groen en grijs), 850 leerplichtambtenaren, 4800 boa’s openbaar vervoer, 700 Sociaal Rechercheurs en 10.800 boa's generieke opsporing.

Wat is het werkterrein van een boa?

Er zijn zes boa-werkterreinen, ook wel domeinen genoemd. Per domein gelden specifieke opleidingseisen. Een boa werkt voor een van de volgende domeinen:

  • openbare ruimte
  • milieu, welzijn en infrastructuur
  • onderwijs
  • openbaar vervoer
  • werk, inkomen en zorg
  • generieke opsporing.

Waaraan herken ik een boa?

Hebben boa’s veel contact met het publiek? Dan dragen ze een insigne. Dat geldt bijvoorbeeld voor parkeercontroleurs en boswachters. Het insigne maakt duidelijk dat die boa bijzondere bevoegdheden heeft, zoals boetes uitschrijven, verdachten aanhouden en identiteitscontrole.

  • Het insigne
    Het insigne is zilverkleurig. Op het insigne staat een hand die een staf vasthoudt met daarachter een schild. Het insigne is sinds 2008 verplicht voor alle boa's die een uniform dragen en die in het openbaar werken.
  • Geen insigne
    Er zijn ook boa's die geen insigne dragen. Het gaat dan om boa’s die: geen contact hebben met het publiek; voor de uitoefening van hun taken juist niet herkenbaar mogen zijn; werken bij de douane, politie en de Koninklijke Marechaussee, omdat deze organisaties al bekend zijn als opsporingsorganisatie.
  • Boa’s bij de politie
    Boa’s werken doorgaans voor gemeenten, inspectiediensten en organisaties zoals de NS en Staatsbosbeheer. Daarnaast werken er boa’s bij de politie. Bijvoorbeeld in een technische of administratieve functie, zoals meldkamercentralisten, servicemedewerkers (0900-8844), baliemedewerkers, medewerkers facilitaire dienst, medewerkers arrestantenzorg en medewerkers parketpolitie, rechercheassistenten, en medewerkers Vreemdelingenpolitie.
  • Mag een boa geweld gebruiken?
    Boa’s moeten tijdens hun werk effectief kunnen optreden tegen geweld en agressie. Sommigen hebben daarom politiebevoegdheden. Zij mogen mensen fouilleren of bepaalde geweldsmiddelen gebruiken, zoals handboeien, wapenstok, pepperspray of vuurwapen.In de Beleidsregels boa staat een overzicht van de politiebevoegdheden en geweldsmiddelen van boa’s.

Ik wil boa worden. Wat moet ik daarvoor doen?

  • Wilt u boa worden? Dan moet u een opleiding volgen. Daarvoor kunt u in Nederland terecht bij meerdere opleidingsinstituten, zoals het Politie Vormingscentrum, LOI, NIVOO en NHA. Op internet vindt u alle organisaties die deze opleiding aanbieden.
  • Basisopleiding boa’s
    In de basisopleiding tot buitengewoon opsporingsambtenaar leert u alle noodzakelijke rechts- en wetbepalingen en leert u een proces-verbaal op te maken. . Het examen voor de basisopleiding bestaat uit een theorie-examen rechtskennis en een praktijkproef. Een overzicht van wat boa’s na hun opleiding moeten kennen en kunnen staat in de Beleidsregels boa. Op de website van Exth vindt u meer informatie over de examens.
  • Getuigschrift
    Slaagt u voor de basisopleiding buitengewoon opsporingsambtenaar? Dan ontvangt u een ‘getuigschrift boa’. Dat getuigschrift is vijf jaar geldig. Daarna moet u het basisexamen opnieuw afleggen. Dit geldt voor de domeinen I, II en III. Als u binnen één jaar na het behalen van uw examen wordt beëdigd tot buitengewoon opsporingsambtenaar, is het getuigschrift vanaf dat moment (beëdigingdatum) nog vijf jaar geldig. 
  • Specifieke opleidingeisen
    Naast de basisopleiding gelden voor sommige boa’s specifieke opleidingseisen. Zo moeten jachtopzichters kennis hebben van de wet Natuurbescherming en moet een milieu-boa milieuschade kunnen inschatten. Ook moeten boa’s die politiebevoegdheden en geweldsmiddelen nodig hebben, volgens de wet voldoen aan de eisen uit de Regeling toetsing geweldsbeheersing boa's.
    Opleidingseisen per domein (zes in totaal)..

Samenwerking boa 's met de politie

Het strategisch kompas van de politie benadrukt, dat de politie streeft naar sterke veiligheidscoalities. De inzet van de politie is er op gericht om optimaal samen te werken met anderen. De organisaties, die handhavende taken uitvoeren, dus gemeentelijke diensten en andere organisaties met boa’s, zijn daarin uiteraard zeer voor de hand liggende partners. 

De politie zal, voor zover dit nog niet gebeurt, sterker erop inzetten om goede samenwerking tussen partijen en met de politie te versterken. Het uitgangspunt daarbij is dat het aangaan van samenwerkingsverbanden gebeurt op basis van gelijkwaardigheid. 

Waar de Beleidsregels-boa niet lang geleden nog spraken van operationele regie bij de politie, spreken we nu van gelijkwaardige samenwerking. Regie is een vraagstuk voor de lokale driehoek. Regie kan worden vormgegeven binnen door de driehoek vastgesteld handhavingsbeleid en/of handhavingsarrangementen en op basis daarvan afgeleide samenwerkingsafspraken. Eventuele verruiming van taken van boa’s wordt, binnen regels van het besluit Buitengewone Opsporingsambtenaren, daar bepaald.

Van belang is dat er niet sprake is van te onderscheiden taakvelden. De politie is verantwoordelijk voor handhaving van alle wettelijke voorschriften. Niettemin is voor de hand liggend dat accenten verschillen. Boa’s zullen de handhaving van de kleine norm meer voor hun rekening nemen dan politiemensen en zij zullen zich van actief optreden onthouden in het spectrum van veiligheid en criminaliteit. Niettemin kunnen zij ook daar van waarde zijn, namelijk door hun waarnemingen als informatie aan de politie te verschaffen. 

Meer informatie vindt u in het visiedocument “Boa en politie, niet naast elkaar maar met elkaar.”