Ga naar content

Landelijk project bodycams

Sensoren zoals camera’s zijn niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Het is tegenwoordig gewoon om alles wat we meemaken te filmen en deze beelden te delen met anderen. Ook in het politiewerk wordt steeds meer gebruik gemaakt van sensoren en beeldtechnologie. Een van de camera’s die de politie inzet, is de bodycam: een kleine draagbare camera die op of aan het lichaam wordt bevestigd en die videobeelden en geluid kan registreren en/of opslaan.

Inhoudsopgave

Wat houdt het project bodycams in?

De inzet van bodycams is de afgelopen jaren op diverse manieren uitgeprobeerd. Verschillende experimenten hebben aangetoond dat het hulpmiddel inderdaad toepasbaar is, maar geven nog onvoldoende zicht op de daadwerkelijke effectiviteit en de meerwaarde voor het politiewerk. Welke bijdrage leveren de bodycams nu daadwerkelijk aan politiewerk? Wanneer kan een camera het best worden ingezet en aan welke technische aspecten moet worden voldaan? 

Het antwoord op al deze vragen is onderzocht in proeftuinen in het hele land. De focus in deze proeftuinen lag  op het gebruik van bodycams in de gebiedsgebonden politiezorg in de basisteams. Denk dan bijvoorbeeld aan de aanpak van veel voorkomende criminaliteit en tijdens horecadiensten. Ook het leren van ervaringen vormde een belangrijk doel van de proeftuinen. Aan het onderzoek werkten ook wetenschappers en onderzoekers mee. De onderzoeksuitkomsten hebben meegewogen bij het advies aan de korpsleiding.

Wat is een bodycam?

Een bodycam is een draagbare camera waarmee je beeld en geluid kunt opnemen en opslaan. Afhankelijk van het type, kan een bodycam extra functionaliteiten hebben, zoals:

  • uitkijkschermpje;
  • toevoegen van tijd, datum, gps-coördinaten;
  • inzoomen;
  • noodknop;
  • maken foto’s;
  • pre-recording;
  • verzenden van de opname naar een ander opslagmedium;
  • live streaming waardoor vanuit andere locaties direct meegekeken kan worden;
  • op afstand aan- en uit te zetten;

Waarom gebruikt de politie een bodycam?

Camera’s zijn niet meer weg te denken uit de maatschappij. Het is heel gewoon om te filmen wat we meemaken en om de opnamen te delen met anderen. Ook in het politiewerk wordt steeds meer gebruik gemaakt van camera’s. Een van de camera’s die de politie inzet, is de bodycam. Een bodycam kan bijvoorbeeld gebruikt worden als de-escalatie middel. Immers, waarschuwen dat het gedrag en datgene wat uitgesproken wordt gefilmd gaat worden, kan tot aanpassing van het gedrag leiden. Maar ook het vastleggen van strafbaar gedrag ter bewijsvoering is een toepassing van de bodycam. De onderzoeken in de proeftuinen gebeuren op basis van kaders die zijn beschreven in het inzetkader

Waarom deed de politie onderzoek?

De politie wilde graag meer weten over de effecten en de meerwaarde van bodycams voor het politiewerk. Daarom experimenteerde de politie een aantal  maanden in alle eenheden met bodycams. Dit gebeurde in verschillende zogenoemde proeftuinen, waarin de focus lag op het werk in de basisteams van de politie.

Animatiefilm over bodycams

De politie gebruikt toch al langer bodycams?

Op veel plaatsen werkt de politie al geruime tijd met bodycams, maar er was onvoldoende zicht op de effecten van het gebruik van de bodycam. In welke gevallen en onder welke omstandigheden de camera’s daadwerkelijk een bijdrage leveren aan goed politiewerk is onderzocht in de proeftuinen.

Mag ik gefilmd worden?

Ja, op voor publiek toegankelijke plaatsen mag u gewoon gefilmd worden door een politieambtenaar met een bodycam. Het filmen gebeurt dan als uitvoering van de algemene politietaak (artikel 3 Politiewet 2012) en als vorm van ‘niet-stelselmatige observatie’. De bodycam wordt daarbij altijd openlijk en duidelijk zichtbaar gedragen.

Staat de bodycam altijd aan?

De bodycam die een politiemedewerker draagt, hoeft niet altijd aan te staan. Soms kan de politiemedewerker zelf beslissen wanneer hij op gaat nemen, soms doet de meldkamer dat op afstand, en soms staat de bodycam wel de hele tijd aan. Dit hangt af van de situatie en de afspraken die daarover zijn gemaakt.

Wat doet de politie met de gemaakte opnamen?

De politie bekijkt of de bodycamopnamen bruikbaar en/of noodzakelijk zijn voor het politiewerk. Bodycamopnamen die niet bruikbaar zijn, worden vernietigd. Opnamen die bruikbaar zijn voor het politiewerk kunnen, mits toegestaan volgens de wet, bijvoorbeeld gebruikt worden om daders op te sporen of als bewijs in een strafzaak. Daarnaast kunnen de opnamen gebruikt worden voor politie-onderwijs, training & coaching, in interne onderzoeken, bij klachtafhandeling en in organisatie- en wetenschappelijke onderzoeken.

Hoe lang blijven bodycambeelden bewaard?

Dat hangt af waarvoor de opnamen verzameld zijn en verwerkt worden. Voor alle situaties schrijft de Wet politiegegevens (Wpg) voor hoe lang de politiegegevens, en dus ook bodycamopnamen, verwerkt en bewaard mogen worden, en wanneer en door wie ze vernietigd moeten worden. 

Bodycamopnamen waarvan direct duidelijk is dat ze onbruikbaar zijn (bijvoorbeeld alleen lucht, geen audio) of die niet langer noodzakelijk zijn voor het doel waarvoor ze zijn verzameld of worden verwerkt, moeten zo spoedig mogelijk worden vernietigd. Dit besluit wordt binnen 4 weken genomen. 

Wat zijn mijn rechten als ik gefilmd ben?

U kunt schriftelijk een verzoek doen om kennisneming, verwijdering of aanpassing van uw persoonsgegevens. Meer informatie over politiegegevens en privacy vindt u op deze pagina

Wat is de doorlooptijd van de pilots?

De proefprojecten startten in juli 2017 en zijn geëindigd in mei 2018. De resultaten van de proefprojecten zijn vastgelegd in een rapport. Op basis van dit rapport is een advies opgesteld dat ter goedkeuring is voorgelegd aan de korpsleiding.

Welke bodycams zijn voor de pilots ingezet?

De volgende leveranciers hebben bodycams geleverd:

  • Zepcam;
  • Axon;
  • Vievu;
  • Embedded Accoustic (PDR);
  • Iwitness.

Hoe is de politie tot de keuze van de leveranciers gekomen?

De politie was reeds bekend met deze leveranciers en hun producten, omdat zij, toen de politie nog uit diverse korpsen bestond, producten bij deze leveranciers afnam. Om de voortgang van de proefprojecten niet te hinderen door onbekende, mogelijk niet werkende producten, heeft de politie gekozen voor deze leveranciers (proven technology).

Welke bodycams gaat de politie in de toekomst inkopen?

Dat is nog onbekend. De pilot is bedoeld om te bepalen welke toegevoegde waarde bodycams hebben voor de operatie en om welke onderdelen van de operatie het gaat. Als dit bekend is, wordt vervolgens bepaald aan welke functionele eisen en wensen de aan te schaffen bodycams minimaal moeten voldoen. Een en ander is dus afhankelijk van de functionele eisen en wensen die uit de lopende pilots komen.

Hoeveel bodycams worden er in de toekomst besteld?

Op basis van de resultaten van de proefprojecten is  inschatting gemaakt van het benodigd aantal. In het advies aan de korpsleiding is voorgesteld een aantal van 2000 aan te gaan schaffen.

Wat is de planning van de Europese aanbesteding en wanneer mogen andere leveranciers meedoen?

Begin 2019 zal gestart worden met het defintief opstellen van een programma van eisen op basis waarvan de aanbesteding kan worden gestart.

Hoe schaft de politie bodycams aan in de tijd tussen afronding van de pilots en een eventuele (Europese) aanbesteding?

Na afronding van de pilot schaft de politie geen bodycams aan anders dan op basis van het resultaat van een gehouden aanbesteding. Bodycams die nu ingezet worden bij de operationele dienst en niet meer inzetbaar zijn vanwege een defect zullen in de tussentijd toch vervangen moeten worden. Dit gebeurt op basis van de afspraken die bij aanschaf zijn gemaakt.

Wat zijn de regels voor het gebruik van bodycams door de politie?

De regels rond het gebruik zijn terug te vinden in het zogeheten Inzetkader Bodycams bij operationeel gebruik. U vindt het kader hier.