Ga naar content

Proactief controleren (etnisch profileren)

De politie hanteert net als Amnesty International de volgende definitie van etnisch profileren: het gebruik van criteria als huidskleur, nationaliteit, etniciteit, taal of geloof bij opsporing of handhaving terwijl dat niet objectief te rechtvaardigen is. Etnisch profileren is niet gewenst. De politie erkent dat etnisch profileren meer dan incidenteel voorkomt, maar er is geen onderzoek dat dit bevestigt.

Inhoudsopgave

Probleem voor iedereen

Etnisch profileren is niet alleen een probleem voor de burger: politieagenten worden geregeld op straat of op sociale media, al dan niet terecht, beschuldigd van etnisch profileren. De politie keurt dit af en vindt het belangrijk dat er effectief beleid is om onterechte profilering van burgers tegen te gaan. De politie is tegen etnisch profileren en is voor proactief controleren.

Wat is proactief controleren?

Politieagenten controleren proactief wanneer zij op eigen initiatief een controle uitvoeren, zonder dat bijvoorbeeld de meldkamer een opdracht geeft. Als agenten afwijkend gedrag of een verdachte situatie zien, dan moeten zij overgaan tot controle. De burger wordt onder andere gevraagd zich te legitimeren. Proactief controleren doen onze agenten op basis van ervaring en professionele intuïtie, maar zij moeten de keuze voor hun controle ook objectief kunnen onderbouwen.

De politie wil elke burger rechtvaardig behandelen. Dat gebeurt bij veruit de meeste proactieve controles, maar de politie realiseert zich ook dat bepaalde ervaringen van onze agenten op straat kunnen leiden tot vooringenomenheid. Het is belangrijk dat iedere politiemedewerker zich daarvan bewust is.

Wat doet de politie tegen etnisch profileren?

Naast dat de politie etnisch profileren wil tegengaan en voorkomen, wil de politie burgers ook beter uitleggen waarom controles worden uitgevoerd. Het is belangrijk dat burgers erop kunnen vertrouwen dat agenten zorgvuldig proactief controleren. De politie neemt concrete maatregelen om etnisch profileren tegen te gaan, denk bijvoorbeeld aan:

Intern

  • Continu het vakmanschap vergroten van proactieve controles bij politiemedewerkers met ons handelingskader.
  • Politiemedewerkers trainen over proactief controleren en omgaan met polarisatie.
  • Meer aandacht besteden aan diversiteit en discriminatie in het politieonderwijs.

Extern

  • Via de Politieapp kunnen burgers etnisch profileren melden.

Politieapp: de app voor burger en politie om proactief controleren inzichtelijk te maken

Vroeger kon alleen schriftelijk of via politie.nl een klacht indienen over etnisch profileren. Dit is laagdrempeliger en toegankelijker gemaakt door middel van een speciale app.
Voordelen van de Politieapp:

  • eenvoudiger voor burgers om een klacht in te dienen;
  • meer inzicht in hoe vaak burgers een klacht indienen;
  • meer inzicht in hoe vaak deze klachten terecht zijn.

Voor een goede werking en voor goede metingen is het belangrijk dat klachten goed geregistreerd en afgehandeld worden. 

Download de Politieapp

Elke klacht blijft er één te veel. De politie beseft dat achter elke klacht een verhaal schuil gaat dat gehoord moet worden. Zowel het verhaal van de burger als van de politiemedewerker. Voelt u zich gediscrimineerd door de politie of bent u betrokken bij discriminatie door de politie? Help de politie hierin meer inzicht te krijgen, zodat de manier van proactief controleren verbeterd kan worden: download de Politieapp via politie.nl

Wat doet de politie met een klacht?

De politie behandelt alle klachten volgens een vaste procedure. In elk geval worden alle binnengekomen klachten verzameld. Anonieme klachten neemt de politie niet in behandeling. Dat geldt ook voor klachten die pas een jaar na het incident worden gemeld.

De klachtenprocedure is erop gericht om de klager in gesprek te laten gaan met de politiemedewerker tegen wie de klacht is ingediend. Een persoonlijk gesprek tussen beide partijen is vaak voldoende om een klacht naar ieders tevredenheid af te handelen. Is de klager na het gesprek niet tevreden? Dan volgt de volgende stap in de klachtenprocedure. De politie neemt iedere klacht serieus. Het uitgangspunt is rechtvaardigheid. De politie streeft altijd tevredenheid bij beide partijen na.

Wat gebeurt er als etnisch profileren is geconstateerd?

Dat verschilt per geval, omdat elke zaak uniek is. Vooropstaat dat bewust etnisch profileren discriminatie is. Voor discriminatie zijn de afgelopen jaren disciplinaire straffen opgelegd. De zwaarte van een disciplinaire straf loopt uiteen van een berisping tot een onvoorwaardelijk ontslag.

De politie gaat ervan uit dat haar medewerkers hun werk op een professionele manier uitvoeren. Zij moeten altijd kunnen uitleggen waarom ze iemand controleren en ze moeten kunnen verantwoorden hoe zij dit op een zorgvuldige, professionele manier hebben gedaan.

Cijfers

De politie voert jaarlijks tienduizenden controles uit. In 2017 kreeg de politie in 46 gevallen een klacht dat bij die controles sprake zou zijn van etnisch profileren. In 2018 ging dat om 43 klachten. Mede dankzij de Politieapp is er nu meer zicht op de proactieve controles. Maar de politie realiseert zich ook dat cijfers niet alles zeggen. Zo zijn er altijd burgers die geen klacht indienen, omdat ze denken dat de politie er niets mee doet. Daarom wordt burgers steeds verzocht om klachten vooral te melden. De politie kan namelijk van iedere klacht leren.

Etnisch profileren in het nieuws