Ga naar content

PTSS bij de politie

Elke dag komen politieagenten in gevaarlijke situaties terecht. Soms staan ze daarbij voor grote dilemma’s en moeten ze in luttele seconden beslissen. Waar anderen een stap terug doen, stappen politiemensen naar voren, voor de veiligheid van anderen. Desnoods met gevaar voor eigen leven. Onverwachte, schokkende en levensbedreigende gebeurtenissen kunnen leiden tot een posttraumatische stress stoornis (PTSS). De gevolgen zijn psychische en lichamelijke problemen, die je belemmeren in het dagelijkse functioneren. Thuis en op het werk. PTSS is sinds 2013 erkend als beroepsziekte bij de politie. Het korps wil medewerkers met PTSS helpen en - waar mogelijk - PTSS voorkomen.

Inhoudsopgave

Wat is een posttraumatische stress stoornis (PTSS)?

Traumatische gebeurtenissen (of kortweg trauma) kunnen bestaan uit een enkele gebeurtenis of meerdere gebeurtenissen die plaats hebben gevonden over vele maanden of zelfs jaren. Een trauma is een gebeurtenis die als bijzonder bedreigend of schokkend ervaren is. Na het meemaken van een trauma komt het vaak voor dat mensen stressklachten ervaren. Als deze langdurig aanhouden is er sprake van een posttraumatische stress stoornis.

Wat zijn veel voorkomende klachten bij PTSS?

Hieronder staan de meest voorkomende klachten bij PTSS:

  • Zich voortdurend opdringende herinneringen
  • Herbelevingen
  • Slaapproblemen
  • Snel geïrriteerd raken
  • Woede uitbarstingen
  • Concentratieproblemen
  • Overdreven alert en waakzaam zijn
  • Schrikachtig
  • Vermijden van zaken die aan de traumatische gebeurtenis(sen) gelinkt zijn
  • Terugtrekken uit sociale contacten
  • Verdrietig/somber

Waar kun je terecht bij PTSS-klachten die te maken hebben met je werk bij de politie?

Wanneer je in dienst bent, kun je terecht bij de bedrijfsarts of eenheidspsycholoog voor een doorverwijzing naar het Psychotrauma Diagnose Centrum. Daar wordt onderzoek gedaan om tot een diagnose en een advies voor behandelmethoden te komen. Wanneer je uit dienst bent kun je via je huisarts of behandelaar een doorverwijzing krijgen naar het PDC, de kosten van dit onderzoek kunnen bij de zorgverzekering worden gedeclareerd.

Waar kunnen (oud)politiemedewerkers met PTSS terecht voor zorg en ondersteuning?

  • In elke eenheid bestaat een team Veilig en Gezond Werken (VGW) met daarin een eenheidspsycholoog, bedrijfsarts, bedrijfsmaatschappelijk werk, geestelijk verzorgers en arbeidsdeskundigen. Deze teams ondersteunen politiemedewerkers die ziek worden, en begeleiden en adviseren de leidinggevenden.
  • Ook zijn in iedere eenheid casemanagers van Team Beroepsrisico (voorheen het Meldpunt PTSS) beschikbaar, die de (oud)politiemedewerker begeleiden en ondersteunen tijdens en na de aanvraag erkenning van de beroepsziekte PTSS. De casemanager is jouw eerste aanspreekpunt waar het gaat over het erkenningsproces en de rechtspositionele aanspraken. Team beroepsrisico is verantwoordelijk voor de beoordeling van de aanvraag erkenning beroepsziekten. Bij PTSS wordt aan een adviescommissie  gevraagd of de PTSS ook inderdaad door het werk bij de politie is veroorzaakt.
  • Zorglijn PTSS politie.
  • Buddynetwerk. Als je PTSS hebt, kan naast de casemanager ook een buddy je ondersteunen. Een buddy is een laagdrempelige vorm van ondersteuning door collega’s. De buddy is een aanvulling op het reguliere aanbod van ondersteuning en zorg.
  • 24/7 Loket Politie biedt laagdrempelige hulpverlening voor (oud)politiemedewerker of familie. Waar kan en mag, werken zij samen met de interne zorglijnen van de politie. Het 24/7 Loket Politie is onafhankelijk. Hulpvragen worden vertrouwelijk behandeld. Ze zijn 24 uur per dag, 7 dagen in de week bereikbaar op telefoonnummer: 0800-1218 en via e-mail: info@247loket.nl
  • Buddyhond. Een buddyhond wordt speciaal getraind voor mensen die PTSS hebben. Voor sommige collega’s draagt het hebben van een buddyhond bij aan het gevoel van veiligheid en vergroot het hun bewegingsvrijheid.
  • BNMO. De afdeling Politie is er voor de (oud-)politiemedewerkers met een beroepsziekte en/of dienstongeval en hun partner. Er zijn bijeenkomsten waar je aan deel kunt nemen en het is een platform dat een thuishaven biedt. Zij zijn geen individuele belangenbehartiger en/of casemanager dan wel hulpverlener, zoals maatschappelijke werker. Je kunt lid worden en als lid deelnemen aan de activiteiten die worden aangeboden.

Waar kunnen (oud)politiemensen met PTSS een beroepserkenning aanvragen?

Je kunt je erkenningsverzoek per mail sturen aan Team Beroepsrisico, waar de aanvraag erkenning zal worden behandeld. Aanmelden kan per mail: team-beroepsrisico@politie.nl
Je krijgt vervolgens een casemanagers van Team Beroeprisico aangeboden, die je in de verdere afhandeling van je aanvraag zal begeleiden. Ook nadat een erkenning is afgeven, blijft de casemanager je ondersteunen bij de geldende rechtspositionele aanspraken, zoals het doen van een declaratie medische kosten, aanvraag smartengeld of aanspraak op aanvullende uitkeringen.

Wat is er voor nodig om een erkenning beroepsziekte te kunnen krijgen?

Op het moment dat bij jou de diagnose PTSS is gesteld, stuur je die op naar de arts van Team Beroepsrisico (bij voorkeur vastgesteld door Psychotrauma Diagnose Centrum of een van hun partners). Je hebt een machtiging ondertekend waarin je aangeeft dat jouw medische gegevens mogen worden gedeeld met de medewerkers en leden van de adviescommissie. Je wordt gevraagd de incidenten te beschrijven waardoor de PTSS is ontstaan om het verband tussen jouw ziekte en het werk vast te kunnen stellen. De laatste twee stukken stuur je op naar team beroepsrisico. De casemanager zal het proces van aanvraag met je doornemen en je helpen waar dat nodig is.

Wat is een smartengeldregeling?

De smartengeldregeling compenseert onherstelbaar letsel en het daaruit voortvloeiende gemis aan levensvreugde. Het bestaande pakket aan financiële aanspraken wordt in het nieuwe stelsel uitgebreid met zaken die nu vaak via restschadeprocedures worden vergoed. Denk aan inkomensschade, carrièreschade, vergoeding van kosten in relatie tot herstel en de vergoeding van gerelateerde medische zorgkosten van directe familieleden. In hoogte zal de smartengeldregeling vermoedelijk gaan overeenkomen met wat maatschappelijk gebruikelijk is. Het smartengeld wordt voortaan in een zorgvuldige en persoonsgerichte benadering uitgekeerd. Bij ernstig letsel (waaronder PTSS) wordt gedacht aan een snel financieel gebaar, dat in het teken staat van morele erkenning en zorg.

Wat doet de politie om PTSS te voorkomen?

PTSS is helaas niet altijd te voorkomen. Politiemensen zullen in hun werk altijd heftige incidenten meemaken. Wel neemt de politie maatregelen om ervoor te zorgen dat agenten minder trauma’s oplopen. Zo kunnen agenten na een heftig incident terecht bij collega’s die hen helpen om het incident te verwerken. Dit team heet Team Collegiale Ondersteuning. Ook is er professionele, psychosociale hulp voor de collega’s beschikbaar en worden leidinggevenden getraind om signalen van psychosociale problemen in een vroeg stadium te herkennen. Het korps biedt onder meer:

  • Mental check-ups
    Een gesprek van ongeveer een uur met een psycholoog, waarin de weerbaarheid van de medewerker in kaart wordt gebracht.
  • Digitaal gezondheidsplein voor politiemensen
    Een website met informatie over gezondheid, online testen, leermodules en hulp van deskundigen.
  • Team Collegiale Ondersteuning
    Een team van ervaren en gemotiveerde politiemedewerkers die op ieder moment klaarstaan om collega’s te ondersteunen als daar aanleiding voor is.
  • Training voor leidinggevenden om psychosociale problemen vroegtijdig te signaleren
    Dit helpt leidinggevenden inzicht te krijgen in psychosociale problematieken en snel de juiste hulp in te kunnen schakelen.
  • Training Mentale weerbaarheid voor politiemensen
    Een training voor politiemedewerkers om op een systematische manier mentale en emotionele kracht op te bouwen.
  • Fit@NP
    Een programma dat politiemedewerkers de mogelijkheden biedt om te werken aan hun fysieke en mentale conditie.
  • Ondersteuning leidinggevende door team Veilig en Gezond Werken (VGW)
    Het Team VGW ondersteunt de organisatie, leidinggevenden en medewerkers op gebied van veilig en gezond werken met risico-inventarisaties, analyses, adviezen, interventies en expertise.
  • Medewerkersmonitor (Risico Inventarisatie & Evaluatie en Psychosociale Arbeidsbelasting)
    Een onderzoek onder alle medewerkers gericht op de werkbeleving. Waar krijgen medewerkers energie van en waar hebben ze last van in hun werk, wat kost energie? En waar zitten de risico’s in de uitvoering van het werk? Met dit inzicht kunnen maatregelen worden genomen om risico’s te verkleinen.
  • Zelftest 
    Een anonieme vragenlijst voor politiemedewerkers die inzicht geeft in de mentale fitheid van dat moment.

Zoek je hulp buiten de politie?

  • Stichting Waardering en Erkenning Politie, met o.a. de week van de zieke collega. 
  • Lotgenotenactiviteiten, zoals Hartenboeren via de politie, waar politiemensen de gelegenheid krijgen om te herstellen door de werkzaamheden in de tuin of door een lange wandeling in het bos. Of bij De Blauwe Haven. De Blauwe Haven biedt een veilige omgeving, een prikkel arme omgeving, luisterend oor en handvatten om weer te herstellen of te voorkomen dat een politieagent omvalt. Hieronder vallen de projecten Phoenix (pre en re-integratie voor politieagenten met PTSS en/of Burn Out), Sloeproeien, Recovery Training, Buddy Project en Fit@NP (preventie).
  • Expedities, bijvoorbeeld bergbeklimmen; ook via NPSB
  • Ervaringsgroepen PTSS en partnergroepen georganiseerd door het Nederlands Veteraneninstituut.
  • 24/7 loket. Het 24/7 politieloket (dat onderdeel is van het veteraneninstituut) is een onafhankelijke stichting en een laagdrempelige plek voor hulpvragen of hulpverlening. Dit 24/7 politieloket is bereikbaar op 0800-1218. 
  • Bond van Nederlandse Militaire Oorlogs- en Dienstslachtoffers. De BNMO is een onafhankelijke organisatie voor (voormalige) werknemers van defensie, brandweer, politie, ambulance en andere geüniformeerden met lichamelijk of psychisch letsel, én hun verwanten.

Boeken over PTSS

Wil je meer weten over PTSS bij de politie? Politieagenten met PTSS schrijven over wat het met hun heeft gedaan of doet.

  • Open en Bloot van Cindy Berk 
    Politiemedewerker Cindy vertelt hoe zij PTSS heeft opgelopen. Ze beschrijft haar ziekteproces en hoe zij werkt aan haar herstel. Dit boek geeft je inzicht in wat PTSS met je kan doen.
  • Getekend van Nicole van Dijl
    Dit gaat over een defensieveteraan en is speciaal voor kinderen geschreven. Het laat zien wat PTSS bij een ouder, doet met kinderen. Als een van de ouders ziek is geworden door PTSS heeft dit veel impact op kinderen. Kinderen zien en voelen veel, alleen weten ze vaak niet goed hoe ze hiermee om kunnen gaan.
  • Reflectie in Blauw
    Informatie, blogs en verhalen van een politieman.
  • Een kast vol
    Ex-politiemedewerker Maaike Zegers-Handgraaf geeft ouders met PTSS handreikingen om het gesprek met hun kinderen mogelijk te maken.

Politiewerk

Politiewerk